Βασίλης Δήμας
© Θανάσης Καρατζάς

Ο Βασίλης Δήμας αναπαλαιώνει έπιπλα με εργαλεία του 1930

Έστησε το εργαστήρι του στην περιοχή με τους περισσότερους χειροτέχνες της Αθήνας, τα Εξάρχεια
  • A-
  • A+
Ο Βασίλης Δήμας αναπαλαιώνει έπιπλα με εργαλεία του 1930 στην καρδιά των Εξαρχείων.

«Ένα νέο παιδί πήρε το εργαστήρι που κρατούσαν τρεις γενιές τώρα -από το 1930- οι δικοί του στο Αγρίνιο και το έφερε εδώ, να είναι δίπλα στους άλλους χειροτέχνες». Αυτό άκουσα τις προάλλες από ένα πηγαδάκι που είχε στηθεί έξω από ένα πάρκινγκ στη Μαυρομιχάλη καθώς κατηφόριζα. Και ήταν αρκετό για να με κάνει να αλλάξω πορεία, να ψάξω αυτό «το εργαστήριο του Βασίλη» που προσγειώθηκε στη γειτονιά με τους οργανοποιούς και τους βιβλιοδέτες και να μπω μέσα για να μάθω περισσότερα. Ανοίγοντας την γυάλινη πόρτα, μύρισα πρώτα το φρεσκοκομμένο πριονίδι κι έπειτα είδα στον τόρνο την πράα φυσιογνωμία του επιπλοποιού Βασίλη Δήμα με τα funky πορτοκαλί προστατευτικά γυαλιά του, να σμιλεύει μια επιφάνεια από ξύλο για ένα έπιπλο.

Βασίλης Δήμας
«Είναι το λεγόμενο slow restoration, κάτι ανάλογο του slow fashion που ακούγεται τελευταία σαν τάση» θα πει ο Βασίλης Δήμας / © Θανάσης Καρατζάς

«Είναι το λεγόμενο slow restoration, κάτι ανάλογο του slow fashion που ακούγεται τελευταία σαν τάση» θα μου πει. «Βάζω τζαζ να σιγοπαίζει και δουλεύω με τους δικούς μου ρυθμούς. Αν περάσεις μεταμεσονύχτια, μπορεί να με δεις εδώ μέσα να δουλεύω, το μοναδικό μέρος με ανοιχτά τα φώτα τέτοιες ώρες στην Μαυρομιχάλη. Στο συγκεκριμένο έπιπλο θα φτιάξω πατίνες, θα το κάνω έντεχνα δηλαδή να μοιάζει με παλιό, θα μιμηθώ τις τρύπες που αφήνει το σαράκι σε κάποια σημεία. Θα του φτιάξω και μαρκετετί με καπλαμάδες, σχέδια πάνω στα οποία θα κολλήσω λεπτές φλοίδες δηλαδή. Όλα με το ξύστρο του παππού μου που χρονολογούνται από το 1930.» Θα μου πει.

Δήμας Βασίλης
Τα περισσότερα εργαλεία είναι του παππού Δήμα και χρονολογούνται από το 1930/ © Θανάσης Καρατζάς

Έμαθε την παραδοσιακή τέχνη του επιπλοποιού με δασκάλους την οικογένειά του στο εργαστήρι τους πίσω στην επαρχιακή πόλη που μεγάλωσε, το Αγρίνιο. Ο παππούς του ο Τάκης Δήμας, αυτοδίδακτος τεχνίτης, άνοιξε επιπλοποιείο αμέσως μετά την κατοχή και έφτιαχνε στο χέρι έπιπλα λαϊκά, παραδοσιακά και ειδικές κατασκευές που κοσμούσαν τα σπίτια της πόλης. Ασπρόμαυρες φωτογραφίες από τις ημέρες της παράδοσης των επίπλων τον δείχνουν μαζί με ένα τσούρμο μικρούς βοηθούς που μάθαιναν την τέχνη πλάι του.

Ο εγγονός του πήγε στην Ιταλία για να ειδικευτεί πάνω στην διακοσμητική ζωγραφική σε έπιπλα και στα φινιρίσματα-έτσι κι αλλιώς στην Ελλάδα δεν υπάρχουν σχετικές σχολές πλέον- κι έπειτα πήρε μαζί του τα εργαλεία του παππού και ήρθε στον «πλανήτη των χειροτεχνών», τα Εξάρχεια. Αναπαλαιωτής που όμως ξέρει καλά να σχεδιάζει, να κατασκευάζει και να σκαλίζει, ξυλογλύπτης και τορναδόρος.

Ο τεχνίτης παππούς Δήμας με τους βοηθούς του
Ο τεχνίτης παππούς Δήμας με τους βοηθούς του / Φωτογραφία από το αρχείο της οικογένειας

«Μεγάλωσα μέσα στις μυρωδιές του ξύλου, τις έχω συνδυάσει με τον πατέρα μου και πάντα μου δημιουργούν την αίσθηση της οικογενειακής θαλπωρής. Η αγάπη της οικογένειας για τα παλιά έπιπλα ήταν μεταδοτική, από αυτούς έμαθα τα πάντα για την κατασκευή τους. Θυμάμαι η φοβία που είχαν ήταν να μην χτυπήσω με τα εργαλεία, όπως εκείνη την μέρα που τραυματίστηκα στην σβούρα κι έκτοτε έχω το ένα δάχτυλο πιο κοντό από τα άλλα.

Κάποτε υπήρχε στην Διπλάρειο Σχολή της Πλατείας Θεάτρου ανάλογο τμήμα αλλά υποβαθμίστηκε καθώς δεν υπήρχε το απαραίτητο ενδιαφέρον από μελλοντικούς σπουδαστές. Έτσι πλέον δεν βρίσκει κανείς σχολές πάνω στην παραδοσιακή τέχνη του επιπλοποιού.

Στην Αθήνα ήρθα ουσιαστικά για να επεκτείνω τη φιλοσοφία που έχει το εργαστήριο μας. Τα Εξάρχεια δεν ήταν τυχαία για να το στήσω εδώ. Περπάτησα το κέντρο σπιθαμή προς σπιθαμή και πουθενά αλλού δεν βρήκα τόσο έντονο το δημιουργικό στοιχείο. Οργανοποιοί, τυπογραφεία, καλλιτεχνικά βιβλιοδετεία, ταπετσέριδες, κορνιζοποιοί υπάρχουν ακόμα εδώ. Απ΄όσο έμαθα μάλιστα, πριν από 40 χρόνια υπήρχαν πάνω από 30 παραδοσιακοί επιπλοποιοί στην περιοχή ενώ τώρα είμαστε μόλις τρεις.Τη θέση της μικρής βιοτεχνίας πήρε η μεγάλη βιομηχανία του επίπλου.» Περιγράφει ο Βασίλης. Δύο εργαστήρια και αυτός ένας άνθρωπος αφιερωμένος στη επιπλοποιία.

Bασίλης Δήμας
Ζωγραφική σε έπιπλο και πατίνες / © Θανάσης Καρατζάς

Δήμας Βασίλης
«Η ζωγραφική πάνω στα κλασικά έπιπλα πρέπει να συμφωνεί με τα σχεδιαστικά μοτίβα της εποχής τους» / © Θανάσης Καρατζάς

Περισσότεροι σου ζητούν κατασκευή ή αναπαλαίωση του επίπλου τους; Τον ρωτάω, σε μια προσπάθεια να καταλάβω έμμεσα «τι κόσμος» επιλέγει σήμερα τον τεχνίτη της γειτονιάς σε σχέση με το κατάστημα μαζικής παραγωγής.

«Υπάρχει μια στροφή σε μέρος του κόσμου που παρόλο που δεν είναι «μαθημένοι στο παραδοσιακό», αποφασίζουν να αξιοποιήσουν τα παλιά έπιπλα της γιαγιάς και του παππού. Αυτό το κάνουν για αισθητικούς λόγους καθώς το κλασσικό έπιπλο έχει μια αισθητική που είναι ακόμα επίκαιρη διακοσμητικά αλλά και για λόγους αντοχής και ανθεκτικότητας αφού είναι πιο γερά κατασκευαστικά σε σχέση με τα μαζικά. Μια αντίκα που θα μου φέρουν καταλαβαίνω αν είναι μεγάλης αξίας από την λεπτομέρεια που έχει πάνω της, τα μπαρόκ σκαλίσματα για παράδειγμα.

Ένας πελάτης θυμάμαι μου είχε πει ότι τον είχε ιντριγκάρειτο γεγονός ότι δεν βρίσκεται κοντά στην εποχή που άνθισε αυτό το είδους επίπλου. Οι περισσότεροι ζητούν αναπαλαίωση παρά κατασκευή-που είναι και μια πιο ακριβή διαδικασία. Αυτή η τάση πάντως στο κομμάτι της αξιοποίησης των παλιών επίπλων δεν είναι ικανή από μόνη της να στηρίξει μια επιχείρηση και να ανθίσει, αφού το κόστος συντήρησης ενός εργαστηρίου μεγαλώνει συνεχώς. Είναι η ακρίβεια στις πρώτες ύλες,η τιμή στα ξύλα που έχει διπλασιαστεί, αλλά και στα βερνίκια, στα είδη επιπλοποιίας και έπειτα είναι και το ρεύμα. Ένα από τα πιο παλιά και ιστορικά σωματεία της Αθήνας είναι η Συντεχνία επιπλοποιών και ξυλουργών που ενώ ζητούν στήριξη για τους αυτοαπασχολούμενους, στήριξη δεν βλέπουμε. Όσο μαγικό λοιπόν και ρομαντικό μπορεί να φαίνεται το να ασχολείται κάποιος με την τέχνη του και να αφοσιώνεται σε αυτή, η βάρβαρη πραγματικότητα σε επαναφέρει απότομα.»

Πέρα από τις αναπαλαιώσεις ο Βασίλης εμπνέεται από το αστικό τοπίο της Αθήνας και της τοπικής παράδοσης και δημιουργεί διάφορα σχέδια πάνω σε ξύλα από ελιά, καστανιά, ευκάλυπτο, κυπαρίσσι, δρυ, σε εμπορικά ξύλα όπως της μανταρινιάς αλλά και σε τροπικά όπως το ζέμπρανο, η αφρικανική καρυδιά, το ιρόκο και το τικ. Ζωγραφίζει πάνω σε αυτά και στο βαφείο του στο πατάρι λουστράρει.

Βασίλης Δήμας
© Θανάσης Καρατζάς

Εργαστήριο Δήμα
Σύγχρονα τορνευτά μινιμαλιστικά βάζα και επιφάνειες κοπής και σερβιρίσματος από σπάνια ξύλα / © Θανάσης Καρατζάς

«Τα χρώματα συνήθως τα φτιάχνω μόνος μου με σκόνες αλλά χρησιμοποιώ και ακριλικά ή χρώματα λαδιού. Η ζωγραφική πάνω στα κλασικά έπιπλα πρέπει να συμφωνεί με τα σχεδιαστικά μοτίβα της εποχής τους. Πάνω στο έπιπλο περιόδουΛουδοβίκου δεν «κολλάει»να ζωγραφίσω «μίκυ μάους»! Τελευταία καταπιάνομαι και με ένα καινούριο πρότζεκτ,σύγχρονα τορνευτά μινιμαλιστικά βάζα και επιφάνειες κοπής και σερβιρίσματος από σπάνια ξύλα με αρκετό design.»

Έπιπλα Δήμας
© Θανάσης Καρατζάς

Χειροποίητα έπιπλα Δήμας, Mαυρομιχάλη 111,  21 5505 5784

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Μαγιό, κοσμήματα, αξεσουάρ
Ψωνίζουμε animal prints στη funky εκδοχή τους γιατί είναι άνοιξη
Γυναικεία χέρια. Το ένα κρατάει ένα μπουκαλάκι και βάζει κρέμα στο άλλο
Ψωνίζουμε καλλυντικά για το νεσεσέρ της άνοιξης
Back to top