Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τους γιους της πρίγκιπα Άντριου και πρίγκιπα Έντουαρντ, στο κάστρου Ουίνδσορ, 1965
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τους γιους της πρίγκιπα Άντριου και πρίγκιπα Έντουαρντ, στο κάστρου Ουίνδσορ, 1965 © Getty Images/ Keystone

Βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ: Μια «παρεξηγημένη» μητέρα

Η μακροβιότερη βασίλισσα του κόσμου έχει και έναν ακόμη σημαντικό ρόλο, αυτόν της μητέρας
  • A-
  • A+
Βασίλισσα Ελισάβετ: Η μητέρα πίσω από το στέμμα, η σχέση με τα παιδιά της, οι φόβοι και οι αδυναμίες της.

Ζωή μοιρασμένη. Μια γυναίκα, δυο πρόσωπα. Το ένα φοράει ένα στέμμα με ιστορία 177 ετών, υποτάσσεται σε ένα εμβληματικό παρελθόν και μια μακρά παράδοση και υπηρετεί μια κληρονομιά που θεωρεί πολύ ανώτερη από την ίδια. Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ πειθάρχησε από νωρίς στον εαυτό της. Έμαθε από νωρίς να χειραγωγεί αισθήματα, ανησυχίες, ανασφάλειες και φόβους. Έμαθε να είναι… βασίλισσα. Στη συνείδηση των περισσοτέρων «απεικονίζεται» ως ένας άνθρωπος δυναμικός, μια γυναίκα που ασκεί εξουσία, μια γυναίκα που γνωρίζει τη θέση της και η πραγματικότητα είναι πως δεν άφησε ποτέ και σε κανέναν το περιθώριο να αμφισβητήσει τις ικανότητές της.

Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Φίλιππο, τον πρίγκιπα Κάρολο, την πριγκίπιισα Άννα και τα δύο μικρότερα παιδιά της πρίγκιπα Άντριου και πρίγκιπα Έντουαρντ, 1965
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Φίλιππο, τον πρίγκιπα Κάρολο, την πριγκίπιισα Άννα και τα δύο μικρότερα παιδιά της πρίγκιπα Άντριου και πρίγκιπα Έντουαρντ, 1965 © Getty Images/ Keystone

Η «άλλη» Ελισάβετ ερωτεύεται, κάνει παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα, λατρεύει τα σκυλιά, παθιάζεται με τα άλογα, αγαπάει την εξοχή, φοράει γαλότσες και κάνει περιπάτους στα χορταριασμένα και υγρά μονοπάτια της Σκωτίας, τρώει δημητριακά με γάλα για πρωινό…  Η «άλλη» Ελισάβετ ονειρεύτηκε τη δική της οικογένεια και αναζήτησε τη θαλπωρή της. Ήθελε να γίνει μητέρα.

Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ παίζει με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα στην αυλή του Κάστρου Μπαλμόραλ, 1952
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ παίζει με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα στην αυλή του Κάστρου Μπαλμόραλ, 1952 © Getty Images/ Lisa Sheridan

Σκόρπιες εικόνες από τον άγνωστο σε εμάς ρόλο της βασίλισσας Ελισάβετ ΙΙ

Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα, στο σπίτι τους στο Balmoral της Σκωτίας, 1952
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα, στο σπίτι τους στο Balmoral της Σκωτίας, 1952 © Getty Images/ Lisa Sheridan

Φοβόταν τη μητρότητα

Η ιδέα να μεγαλώσει ένα παιδί, τη γέμιζε φόβο και αμφιβολίες. Ήταν και μια εποχή που το πεπρωμένο κάθε γυναίκας ήταν να γίνει μητέρα και να μεγαλώσει τα παιδιά της. Το δικό της πεπρωμένο, ακόμη πιο «ανηφορικό» μάλλον, το υπαγόρευε χωρίς περιθώρια επιλογής η ανάγκη διαδοχής στον θρόνο ενός ισχυρού έθνους. Και δεν ήταν οι ευθύνες ως κεφαλή του έθνους που την τρόμαζαν - για αυτό ήταν άριστα εκπαιδευμένη. Ήταν η ευθύνη της ως μητέρα, κάτι για το οποίο δεν είχε εκπαιδευτεί… καθόλου. Η δική της μαμά δεν της είχε δώσει ποτέ τέτοια καθοδήγηση. «Θα ήταν διαφορετική μητέρα για τα παιδιά της, αν είχε την ευκαιρία;», διερωτήθηκε κάποτε κάποιος από το στενό φιλικό της περιβάλλον. «Ο ρόλος την τρόμαζε, ήταν ένα "κεφάλαιο" που δεν είχε διδαχθεί από τη μητέρα της. Τα ίδια τα παιδιά της, η δική της πορεία στο δρόμο της μητρότητας, ήταν αυτά που τη βοήθησαν εν τέλει να απομακρύνει τους φόβους της», είχε πει ο ιστορικός και συγγραφέας του The Crown: The Official Companion, Ρόμπερτ Λέισι.

Πρίγκιπας Φίλιππος, πρίγκιπας Κάρολος, πριγκίπισσα Άννα, βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ
Πρίγκιπας Φίλιππος, πρίγκιπας Κάρολος, πριγκίπισσα Άννα, Βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ © Getty Images/ Ullstein bild Dtl.

Ο πρίγκιπας Φίλιππος έπαιρνε τις αποφάσεις για την οικογένεια

Η, τότε-πριγκίπισσα, Ελισάβετ φέρνει στον κόσμο το πρώτο της παιδί, τον πρίγκιπα Κάρολο. Ο θάνατος του πατέρα της και η «κοσμοϊστορική» παραίτηση του θείου της από το θρόνο, θα φέρει το βαρύ στέμμα στα δικά της χέρια. Η χώρα θα μπει μπροστά από την οικογένεια, το καθήκον θα μπει μπροστά από οτιδήποτε τόλμησε να ονειρευτεί η Ελισάβετ ως οικογενειακή ζωή. Και είχε πολύ υψηλό το αίσθημα του καθήκοντος. Έτσι, ο πρίγκιπας Φίλιππος αναλαμβάνει τον ρόλο του γονέα και για τους δυο, εκείνος θα έπαιρνε τις οικογενειακές αποφάσεις. «Όταν η Ελισάβετ έγινε βασίλισσα μετά το θάνατο του πατέρα της, η αφοσίωσή της στο θεσμό της μοναρχίας και το καθήκον σήμαιναν ακόμη λιγότερο χρόνο για τα παιδιά της», έγραψε η ιστορικός και βιογράφος Σάλι Μπέντελ Σμιθ στο βιβλίο της ‘Πρίγκιπας Κάρολος: Τα πάθη και τα παράδοξα μιας απίθανης ζωής’. «Βασιζόταν όλο και περισσότερο στον σύζυγό της για να παίρνει τις σημαντικές οικογενειακές αποφάσεις και εξαρτιόταν από τις νταντάδες για να εξασφαλίζουν τους αρμονικούς ρυθμούς της καθημερινής ζωής».

Η πριγκίπισσα Ελισάβετ αγκαλιά με την κόρη της Άννα, η μητέρα της Βασίλισσα Ελισάβετ (σύζυγος του Βασιλιά Γεώργιου VI), ο πρίγκιπας Κάρολος, η βασίλισσα Μαίρη και ο Δούκας Φίλιππος
Η πριγκίπισσα Ελισάβετ αγκαλιά με την κόρη της Άννα, η μητέρα της Βασίλισσα Ελισάβετ (σύζυγος του Βασιλιά Γεώργιου VI), ο πρίγκιπας Κάρολος, η βασίλισσα Μαίρη και ο Δούκας Φίλιππος ©Getty Images/ Hulton-Deutsch Collection

Έβλεπε τα παιδιά της στο απογευματινό «τσάι» και την ώρα του πρωινού

Οι καθημερινές υποχρεώσεις ήταν πολλές, πολλά και τα ταξίδια και οι δημόσιες εμφανίσεις και οι περιοδείες… στις ελάχιστες ώρες που ήταν με τα παιδιά της, πόση τρυφερότητα μπορούσε να χωρέσει; «Ακόμη και όταν ήταν μαζί τους, δεν μπορούσε να δώσει τη ζεστασιά της μητέρας», λέει στη βιογραφία του πρίγκιπα Κάρολου ο Μάρτιν Τσάρτερις, πρώην σύμβουλος της βασίλισσας Ελισάβετ. «Η τρυφερότητα δεν ήταν το δυνατότερο σημείο της». Αυτό όμως δεν σήμαινε πως η βασίλισσα ήταν ψυχρή και άκαρδη.

Η βασίλισσα Ελισάβετ με τον πρίγκιπα Φίλιππο και τον πρίγκιπα Κάρολο αποχωρούν από το Euston Station, 1961
Η βασίλισσα Ελισάβετ με τον πρίγκιπα Φίλιππο και τον πρίγκιπα Κάρολο αποχωρούν από το Euston Station, 1961 © Getty Images/ NCJ Topix

Αντιθέτως. Αυτή, όμως, την προσέγγιση αποδεχόταν η «τάξη» της, αυτή ήταν η αρμόζουσα συμπεριφορά, ακόμη και στις ιδιωτικές της στιγμές. Σαν από μόνη της και ακούσια, είχε αποποιηθεί την τρυφερή της φύση. «Εκείνη και ο σύζυγός της έβλεπαν τα παιδιά τους μετά το πρωινό, και κατά το απογευματινό τσάι, αλλά όπως επιτάσσει και η θέση τους, κανείς από τους δυο δεν ήταν ιδιαίτερα ‘διαχυτικός’ σε συναίσθημα και αλληλεπίδραση με τα παιδιά», γράφει η βιογραφία.

Η βασίλισσα Ελισάβετ και ο πρίγκιπας Φίλιππος αποβιβάζονται από αεροπλάνο
Η βασίλισσα Ελισάβετ και ο πρίγκιπας Φίλιππος προσγειώνονται στον Καναδά, 1954 © Getty Images/ Fox Photos

Τα ταξίδια ήταν … τρόπος ζωής

Αναπόσπαστο κομμάτι των βασιλικών της καθηκόντων ήταν τα ταξίδια που ενίσχυαν τη δημόσια εικόνα της και έχτιζαν της διπλωματικές σχέσεις του παλατιού με τα ξένα κράτη. Η βασίλισσα Ελισάβετ II θα ήταν εκ των πραγμάτων μακριά από τα παιδιά της, πολλές φορά για μήνες ολόκληρους, όπως το 1953 που πραγματοποίησε μια εξάμηνη περιοδεία σε 13 χώρες της Κοινοπολιτείας. Ήταν μόλις 27 ετών και ως βασίλισσα ένοιωθε - ούτε λόγος - καθήκον της να κάνει αυτό το ταξίδι. Κάθε δεύτερη σκέψη αποδιωχνόταν. Ο πρίγκιπας Κάρολος ήταν πέντε ετών και η πριγκίπισσα Άννα τριών. Το τίμημα που πλήρωσε ήταν μεγάλο, αφού έχασε πολλά από τα «πρώτα» των παιδιών της. Στην αυτοβιογραφία του ο Κάρολος έγραφε, «ήταν αναπόφευκτο». Τα πρώτα του βήματα τα είδαν οι νταντάδες, όχι οι γονείς του. 

Η βασίλισσα Ελισάβετ κρατάει αγκαλιά το μωρό πρίγκιπα Κάρολο στο τρένο για Μπαλμόραλ, 1964
Η βασίλισσα Ελισάβετ κρατάει αγκαλιά το μωρό πρίγκιπα Κάρολο στο τρένο για Μπαλμόραλ, 1964 © Getty Images/ Roger Jackson

Αποδιοργάνωση

Και μπορεί η πριγκίπισσα Νταϊάνα (και αργότερα η Κέιτ Μίντλετον και η Μέγκαν Μαρκλ) να έσπασαν το αυστηρό και αδιαπραγμάτευτο πρωτόκολλο και να έπαιρναν τα παιδιά μαζί τους στα ταξίδια τους, η βασίλισσα Ελισάβετ επέλεξε να τα αφήνει πίσω. Και δεν ήταν καπρίτσιο, ούτε εγωισμός. Δεν φοβόταν μήπως η παιδική, ανυπότακτη φύση προκαλέσει προβλήματα, φασαρία, κυνηγητό, «μη» και «άφησέ το»… Ανησυχούσε μήπως τα ταξίδια και οι συχνές αλλαγές περιβάλλοντος διαταράξουν τη «σταθερότητα» των πρώτων παιδικών χρόνων που θεωρούσε πολύ σημαντική. Και μόνο τις διαφορετικές χρονικές ζώνες να σκεφτεί κανείς, δύσκολα κατακρίνει την επιλογή της.

Ο πρίγκιπας Κάρολος με τη νταντά του στα 2α γενέθλιά του στο Green Park, 1950
Ο πρίγκιπας Κάρολος με τη νταντά του στα 2α γενέθλιά του στο Green Park, 1950 © Getty Images/ Central Press

Οι νταντάδες…

Με τη βασίλισσα να ταξιδεύει σε ξένες χώρες μακρινές, η ανατροφή των παιδιών της ανατέθηκε στις νταντάδες. Ο πρίγκιπας Κάρολος φέρεται να είπε κάποτε πως ήταν οι γκουβερνάντες και το προσωπικό του σπιτιού εκείνοι που τον μεγάλωσαν, του έφτιαχναν λιχουδιές, αλλά τον έβαζαν και τιμωρία, του έμαθαν πώς να παίζει, αλλά του δίδαξαν και πολλά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η βασίλισσα ήταν κακή μητέρα.

Η πριγκίπισσα Ελισάβετ και η αδελφή της πριγκίπισσα Μάργκαρετ με τη νταντά τους Bobo Macdonald στο Glamis, 1931
Η πριγκίπισσα Ελισάβετ και η αδελφή της πριγκίπισσα Μάργκαρετ με τη νταντά τους Bobo Macdonald στο Glamis, 1931 © Getty Images/ Apic

Μεγάλωσε τα παιδιά της με τον τρόπο που μεγάλωσε και η ίδια. «Είχε μεγαλώσει και η ίδια, τελικά, με αυτό το μοτίβο ‘ανατροφής’, με τους γονείς της να την αφήνουν στο σπίτι στα έμπειρα χέρια της γκουβερνάντας και να εμπιστεύονται την ακαδημαϊκή της εκπαίδευση σε οικιακούς δασκάλους», λέει ο Λέισι.

Ο πρίγκιπας Κάρολος με τη γιαγιά του βασίλισσα Μητέρα Ελισάβετ, 1969. Πιο πίσω φαίνονται ο πρίγκιπας Φίλιππος, η πριγκίπισσα Μαργαρίτα, η πριγκίπισσα Άννα και ο πρίγκιπας Άντριου
Ο πρίγκιπας Κάρολος με τη γιαγιά του βασίλισσα Μητέρα Ελισάβετ, 1969. Πιο πίσω φαίνονται ο πρίγκιπας Φίλιππος, η πριγκίπισσα Μαργαρίτα, η πριγκίπισσα Άννα και ο πρίγκιπας Άντριου © Getty Images/ Fox Photos

Οι συγγενείς…

Εκτός από τις νταντάδες, υπήρχε και η γιαγιά… Πάντα υπάρχει μια γιαγιά δίπλα στα μικρά παιδιά, μια φιγούρα που λαμβάνει σχεδόν «μυθικές» διαστάσεις στο μυαλό τους. Λένε, άλλωστε, πως οι γιαγιάδες είναι οι ‘μαμάδες’ που έχουν μια δεύτερη ευκαιρία να μεγαλώσουν διαφορετικά ένα παιδί αποφεύγοντας τα λάθη του παρελθόντος. Η βασιλομήτωρ, λοιπόν, έπαιξε τεράστιο ρόλο στην ανατροφή των παιδιών της Βασίλισσας Ελισάβετ Β' και μάλιστα ήταν εκείνη που στάθηκε πιο κοντά στον Πρίγκιπα Κάρολο που συχνά ένιωθε παραμελημένος. 

Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ και ο πρίγκιπας Κάρολος, 1969
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ και ο πρίγκιπας Κάρολος, 1969 © Getty Images/ Hulton Archive

«Τον επισκεπτόταν όταν ήταν στο οικοτροφείο στη Σκωτία και ενθάρρυνε περισσότερο από κάθε άλλον το ενδιαφέρον και την κλίση του για τις τέχνες», λέει η ιστορικός Καρολίν Χάρις. «Με τη βασίλισσα να έχει τόσες πολλές ευθύνες και υποχρεώσεις, η ευρύτερη οικογένεια, αλλά και το γενικότερο περιβάλλον, το προσωπικό του βασιλικού Οίκου, κλήθηκαν σιωπηρά να αντικαταστήσουν την πατρική και μητρική εικόνα».

Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα στο Μπαλμόραλ, στα 4α γενέθλια του Κάρολου, 1952.
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα στο Μπαλμόραλ, στα 4α γενέθλια του Κάρολου, 1952. © Getty Images/ Lisa Sheridan

Πολύτιμος ποιοτικός χρόνος…

Ακριβώς επειδή η βασίλισσα Ελισάβετ II είχε ένα τόσο απαιτητικό πρόγραμμα, ανυπομονούσε πάντα για εκείνες τις μικρές «τρύπες» στον χρόνο που θα βρισκόταν κοντά στα παιδιά της επικεντρωμένη στο να είναι «απλά» η… μαμά. Όπως είχε πει ο Λόρδος Μάουντμπατεν, θείος του πρίγκιπα Φίλιππου, τα αγαπημένα βράδια της Ελισάβετ μέσα στη βδομάδα ήταν «τα ρεπό της Μέιμπελ», όταν δηλαδή η νταντά του Κάρολου και της Άννας έπαιρνε το διάλειμμά της. 

Πορτραίτο της βασίλισσας Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα παιδιά, 1951
Πορτραίτο της βασίλισσας Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα παιδιά, 1951 © Getty Images/ ullstein bild Dtl.

«Όταν η νταντά Μέιμπελ ήταν εκτός υπηρεσίας, ήταν η ίδια η Ελίζαμπεθ που γονάτιζε πλάι στη μπανιέρα να πλύνει και να λούσει τα μωρά της, να τους διαβάσει παραμύθια και να τα κοιμίσει». «Και πάντα σηκωνόταν από το κρεβάτι τη νύχτα, αν αντιλαμβανόταν πως τα παιδιά της τη χρειάζονται», θα πει ο Λέισι.

Η πριγκίπισσα Ελισάβετ (αργότερα βασίλισσα Ελισάβετ II) και ο πρίγκιπας Κάρολος, στο αεροδρόμιο του Λονδίνου, 1951.
Η πριγκίπισσα Ελισάβετ (αργότερα βασίλισσα Ελισάβετ II) και ο πρίγκιπας Κάρολος, στο αεροδρόμιο του Λονδίνου, 1951. © Getty Images/ Central Press

Το μητρικό γάλα…

Αν και πολλοί υποθέτουν, εύλογα, πως η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ ήταν «απούσα» ως μητέρα και είχε αφήσει στην τύχη του προσωπικού της την ανατροφή των παιδιών της, εκείνη, πρακτικά, είχε μεγάλη συμμετοχή, δεδομένης της ηγετικής της θέσης. Είχε επιλέξει, μάλιστα, να θηλάσει η ίδια και τα τέσσερα παιδιά της, όπως είχε κάνει και η δική της μαμά για εκείνη.
Στις παλιότερες μοναρχίες, πριν τον 19ο αιώνα, οι βασίλισσες του Ηνωμένου Βασιλείου θήλαζαν μόνες τα παιδιά τους, μέχρι που ήρθε η βασίλισσα Βικτώρια για να «ανατρέψει» την τάση. Η Βικτώρια δεν έκρυψε ποτέ πως αντιπαθούσε τα καθήκοντα της μητέρας και τη μητρότητα γενικότερα, παρά το γεγονός πως είχε αποκτήσει εννέα παιδιά, και ενθάρρυνε κι άλλες γυναίκες της αριστοκρατικής τάξης να σταματήσουν τον θηλασμό. 

Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τους γιους της πρίγκιπα Άντριου και πρίγκιπα Έντουαρντ, στο κάστρου Ουίνδσορ, 1965
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τους γιους της πρίγκιπα Άντριου και πρίγκιπα Έντουαρντ, στο κάστρου Ουίνδσορ, 1965 © Getty Images/ Keystone

Οι «αδυναμίες» της

Λεγόταν πως η Ελισάβετ «ξεχώριζε» τα δυο μικρότερα παιδιά της, μια θεωρία που «φούντωσε» ξανά το 2020, όταν, φαινομενικά, ο πρίγκιπας Άντριου γλίτωσε τους κεραυνούς της μητέρας του στην αποκάλυψη του σκανδάλου Τζέφρι Επστάιν. Αν η βασίλισσα ξεχώριζε πάντως στην «καρδιά» της κάποια από τα παιδιά της, ο λόγος, σύμφωνα με ιστορικούς και βιογράφους ήταν μάλλον η διαφορά ηλικίας που υπήρχε μεταξύ τους. Ο πρίγκιπας Άντριου είναι 10 ολόκληρα χρόνια νεότερος από τον πρίγκιπα Κάρολο, ενώ γεννήθηκε αφού η βασίλισσα Ελισάβετ βρισκόταν ήδη στο θρόνο οκτώ χρόνια, άρα και πιο «άνετη» και εξοικειωμένη με τα καθήκοντα και την απαιτητική θέση της. «Μπορούσε να ασχοληθεί περισσότερο μαζί του, αναπτύσσοντας με τον Άντριου μια πιο ουσιώδη σχέση», είχε πει ο Ρίτσαρντ Φιτζγουίλιαμς, βασιλικός σχολιαστής. Άλλοι πάλι σχολιαστές, παρομοίαζαν τη γέννηση του Άντριου και του Έντουαρντ ως μια δεύτερη ευκαιρία για τη βασίλισσα, τη «δεύτερη οικογένειά της», λόγω ακριβώς της ηλικιακής διαφοράς με τα αδέλφια τους και της εμπειρίας, πια, της Ελισάβετ.

Η βασίλισσα Ελισάβετ κρατάει αγκαλιά τον πρίγκιπα Έντουαρντ, Μπερκσάιρ 1965
Η βασίλισσα Ελισάβετ κρατάει αγκαλιά τον πρίγκιπα Έντουαρντ, Μπερκσάιρ 1965 © Getty Images/ Keystone

Άδεια μητρότητας…

Η «νέα πραγματικότητα» για την Ελισάβετ μετρούσε ήδη οκτώ χρόνια, είχε προσαρμοστεί, ήξερε, και τώρα ήταν έτοιμη να εκμεταλλευτεί την πολυτέλεια μιας άδειας μητρότητας, όπως τη δικαιούται κάθε εργαζόμενη γυναίκα που γίνεται μητέρα. Ένα χρόνο και λίγο ακόμα. «Στις αρχές του ’60 η βασίλισσα αποφάσισε πως, εφόσον ήταν συνεπής και είχε κάνει το καθήκον της απέναντι στη χώρα, μπορούσε να επωφεληθεί από 18 μήνες άδεια για να απολαύσει τη "δεύτερη οικογένειά" της, τους μικρούς πρίγκιπες Άντριου και Έντουαρντ που γεννήθηκαν το 1960 και το 1964 αντίστοιχα, λέει ο Λέισι.

Η Βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ, ο Πρίγκιπας Φίλιππος, η πριγκίπισσα Άννα, ο πρίγκιπας Κάρολος και ο πρίγκιπας Άντριου στα 1α του γενέθλια, Μπαλμόραλ 1960
Η Βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ, ο πρίγκιπας Φίλιππος, η πριγκίπισσα Άννα, ο πρίγκιπας Κάρολος και ο πρίγκιπας Άντριου στα 1α του γενέθλια, Μπαλμόραλ 1960 © Getty Images/ NCJ Archive

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, οι κάμερες του BBC μπήκαν στο «σπίτι» της βασιλικής οικογένειας για ένα – πρωτόγνωρο για τα χρονικά – ντοκιμαντέρ που άνοιγε παράθυρα στην καθημερινή ζωή του βασιλικού ζεύγους. Ο πρίγκιπας Άντριου ήταν παιδάκι και ο Έντουαρντ μωρό. Ήταν η πρώτη φορά που έβλεπε ο κόσμος τη βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ ως «μαμά». Που «έπαιζε και απολάμβανε χρόνο με τα παιδιά της, ανέμελη, χαλαρή, άνετη και χαμογελαστή», συμπληρώνει ο Λέισι.  Η Ελισάβετ αγκαλιάζει τα παιδιά της, τα κρατά από το χέρι και κάνουν μαζί βόλτα στους κήπους, ήταν μερικές από τις γλυκές οικογενειακές στιγμές που κατέγραψαν, προς τέρψη και ενθουσιασμό όλων, οι κάμερες.

Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ διαβάζει καθισμένη στο γραφείο της, 1956
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ διαβάζει καθισμένη στο γραφείο της, 1956 © Getty Images/ NCJ Archive

Διαβάζοντας γυναικεία περιοδικά

Όπως κάθε νέα μητέρα, η βασίλισσα ήθελε να ενημερώνεται για όλες τις νέες τάσεις στην ανατροφή των παιδιών, τα «πως», τα «γιατί» και τα «πότε». Όπως γράφει η Ίνγκριντ Σουάρντ στο βιβλίο της « My Husband and I: The Inside Story Of 70 Years Of Royal Marriage», η Ελισάβετ διάβαζε μανιωδώς γυναικεία περιοδικά πριν από τη γέννηση του νεότερου της, του πρίγκιπα Έντουαρντ.

Η βασίλισσα Ελισάβετ και ο πρίγκιπας Φίλιππος δίπλα σε χριστουγεννιάτικο δέντρο
Η βασίλισσα Ελισάβετ και ο πρίγκιπας Φίλιππος © Getty Images

Σε ένα από αυτά τα περιοδικά διάβασε μάλιστα για τα οφέλη της παρουσίας του πατέρα κατά τη διάρκεια του τοκετού. Ο Φίλιππος δεν της χάλασε το χατίρι… «Η βασίλισσα ήταν τότε 37 ετών. Του είχε ζητήσει να είναι δίπλα της. Διάβαζε τα άρθρα που τόνιζαν τη σημασία της συμμετοχής και τον υποστηρικτικό ρόλο του πατέρα στον τοκετό και είχε γοητευθεί από την πρωτοποριακή αυτή ιδέα. Έτσι ο Φίλιππος έγινε ο πρώτος ‘πατέρας’ στη σύγχρονη ιστορία – όχι μόνο του Παλατιού – που παρακολούθησε τον ερχομό του παιδιού του», γράφει η Σουάρντ.

Ο πρίγκιπας Φίλιππος κρατάει αγκαλιά τον πρίγκιπα Κάρολο και η βασίλισσα Ελισάβετ την πριγκίπισσα Άννα, 1951
Ο πρίγκιπας Φίλιππος κρατάει αγκαλιά τον πρίγκιπα Κάρολο και η βασίλισσα Ελισάβετ την πριγκίπισσα Άννα, 1951 © Getty Images/ Keystone

Στα μάτια του κόσμου…

Η βασίλισσα Ελισάβετ II δεν έδειχνε ιδιαίτερα ζεστή και τρυφερή ως μητέρα, αντιμετώπιζε τα συναισθήματα και το ένστικτό της με επιφύλαξη και φειδώ, αυτό είχε μάθει, έτσι διδάχθηκε, έτσι υπαγόρευε η θέση και η τάξη της. Κάτι που «ξένιζε» τον απλό παρατηρητή που δεν θα ξεχνούσε ποτέ τη στιγμή που εκείνη και ο πρίγκιπας Φίλιππος αντίκρισαν ξανά τον πεντάχρονο Κάρολο και την τρίχρονη Άννα μόλις επέστρεψαν μετά από έξι μήνες και μια περιοδεία σε 13 χώρες. Τα χαιρέτησαν δια χειραψίας.

Η πριγκίπισσα Νταϊάνα και ο πρίγκιπας Κάρολος στο Τορόντο
Η πριγκίπισσα Νταϊάνα και ο πρίγκιπας Κάρολος στο Τορόντο, 1991 © Getty Images/ Princess Diana Archive

Το μόνο που ο πρίγκιπας Κάρολος «έμαθε για την αγάπη από τη βασίλισσα και τον πρίγκιπα Φίλιππο ήταν η χειραψία», είχε πει η πριγκίπισσα Νταϊάνα και αναφέρει η Ίνγκριντ Σουάρντ στο βιογραφικό βιβλίο της «Prince Philip Revealed».

Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα στην αγκαλια στο τρένο για Μπαλμόραλ, 1950
Η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ με τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Άννα στην αγκαλια στο τρένο για Μπαλμόραλ, 1950 © Getty Images/ Reg Speller

Με τα μάτια των … παιδιών

Η σχέση της βασίλισσας με τον μεγαλύτερο γιο της Κάρολο, ήταν περίπλοκη. Ο Κάρολος ήταν, προφανώς, ο διάδοχος και η ζωή του από μικρό αγόρι ήταν μια συνεχής «πρόβα» για τον μεγάλο ρόλο, κάτι που δημιουργούσε συνεχείς αντιπαραθέσεις και μια πολυεπίπεδη σχέση μεταξύ μητέρας και γιου. Ο ίδιος ο Κάρολος είχε περιγράψει τη μητέρα του ως «όχι τόσο αδιάφορη, όσο αποστασιοποιημένη».

Η βασίλισσα Ελισάβετ παίζει με τον πρίγλιπα Κάρολο που σκαρφαλώνει στο παράθυρο, 1952
Η βασίλισσα Ελισάβετ παίζει με τον πρίγλιπα Κάρολο που σκαρφαλώνει στο παράθυρο, 1952 © Getty Images/ Lisa Sheridan

Στην αυτοβιογραφία του το 1994, αποκαλύπτει επιπλέον πως υπήρχαν φορές που χρειάστηκε να κλείσει ραντεβού για να δει τη μητέρα του. Και ενώ ο Κάρολος αισθανόταν έτσι, η πριγκίπισσα Άννα και τα υπόλοιπα αδέρφια της, έδειχναν πιο υποστηρικτικά ως προς τη μητέρα τους.

Η πριγκίπισσα Άννα και η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ παρακολουθούν ιπποδρομίες στο Έσεξ, 1968
Η πριγκίπισσα Άννα και η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ παρακολουθούν ιπποδρομίες στο Έσεξ, 1968 © Getty Images/ Central Press

«Εμείς ως παιδιά δεν ήμασταν πολύ απαιτητικά, με την έννοια ότι αντιλαμβανόμασταν τους χρονικούς περιορισμούς και τις ευθύνες που της τέθηκαν ως μονάρχη, τα πράγματα που έπρεπε να κάνει, τα ταξίδια που έπρεπε να κάνει», είχε πει η Άννα το 2002 μιλώντας στο BBC. «Αλλά σε καμία περίπτωση δεν σκεφτήκαμε, ούτε φευγαλέα, ότι εκείνη δεν νοιαζόταν για μας, δεν μας αγαπούσε με τον ίδιο τρόπο που αγαπάει κάθε άλλη μητέρα τα παιδιά της». «Και δεν πιστεύω πως θα βρει κανείς αποδείξεις που θα μπορούσαν να υπαινιχθούν έστω, το αντίθετο. Κάτι τέτοιο είναι αδιανόητο», καταλήγει. Η πριγκίπισσα Άννα καταλάβαινε περισσότερο τα καθήκοντα της μητέρας της επειδή η σχέση της μαζί της είχε περισσότερη «δύναμη». Η Άννα ήταν ένας πιο ισχυρός και ανεξάρτητος χαρακτήρας από τον Κάρολο. Αγαπούσαν επίσης και οι δυο τα άλογα, κάτι που βοήθησε να «δεθούν» περισσότερο.

Η βασίλισσα Ελισάβετ με τον πρίγκιπα Κάρολο, τον πρίγκιπα Φίλιππο και την πριγκίπισσα Άννα και δύο πόνυ στο κάστρο Μπαλμόραλ, 1955
Η βασίλισσα Ελισάβετ με τον πρίγκιπα Κάρολο, τον πρίγκιπα Φίλιππο και την πριγκίπισσα Άννα και δύο πόνυ στο κάστρο Μπαλμόραλ, 1955 © Getty Images/ Central Press

«Η πριγκίπισσα Άννα και ο Άντριου και ο Έντουαρντ έχουν πει πολλές φορές δημόσια πως δεν συμμερίζονται την κριτική που ασκούσε ο Κάρολος για την ανατροφή που είχαν όλοι ως παιδιά.  Με την αγάπη της για τα άλογα, η Άννα ανέπτυξε μια ιδιαίτερα στενή σχέση με τη μητέρα της κατά την εφηβεία της. Στις συμβουλές για την ιππασία απαντούσε με συμβουλές για τη μόδα και το ντύσιμο», λέει ο Λέισι.

Η βασίλισσα Ελισάβετ, ο πρίγκιπας Κάρολος, ο πρίγκιπας Φίλιππος, η πριγκίπισσα Άννα και ο πρίγκιπας Άντριου μέσα σε αυτοκίνητο, 1966
Η βασίλισσα Ελισάβετ, ο πρίγκιπας Κάρολος, ο πρίγκιπας Φίλιππος, η πριγκίπισσα Άννα και ο πρίγκιπας Άντριου μέσα σε αυτοκίνητο, 1966 © Getty Images/ Douglas Miller

Αμετανόητη

Ακόμη και στην προχωρημένη πια ηλικία της, η βασίλισσα Ελισάβετ εξακολουθεί να νοιώθει «άβολα» με τις επιδείξεις αγάπης από τα παιδιά της. Σε εκδήλωση για τα 92α γενέθλιά της στο Royal Albert Hall το 2018, ο Κάρολος πήρε το λόγο κάνοντας μια πρόποση για τη μητέρα του. Στην αρχή την προσφώνησε «Αυτή Μεγαλειότητα», όμως λίγο αργότερα την είπε «μαμά»! Στο άκουσμα της λέξης, τα μάτια της άνοιξαν διάπλατα από έκπληξη - και λίγο θυμό, ίσως; - ο αιφνιδιασμός της έφερε ευφορία και χαμόγελα στο ακροατήριο. Ήταν ξεκάθαρο πως δεν ενέκρινε τέτοιου είδους προσφωνήσεις δημόσια!

Η βασίλισσα Ελισάβετ με το γιο της πρίγκιπα Κάρολο στο Windsor Great Park, 1956
Η βασίλισσα Ελισάβετ με το γιο της πρίγκιπα Κάρολο στο Windsor Great Park, 1956 © Getty Images/ Hulton Archive

 
*Μπορεί η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ να μην ήταν η υποδειγματική «μητέρα» στα μάτια όσων ήταν έξω από τον δικό της… χορό αλλά για την ιστορία, η Ελισάβετ ήταν μια στοργική μητέρα. Στην πρόσφατη πολυσυζητημένη συνέντευξή της στην Όπρα, η Μέγκαν Μαρκλ τη χαρακτήρισε, μάλιστα, «υπέροχη»…

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Η Μπρίτνεϊ Σπιρς δείχνει τα οπίσθιά της χωρίς ρετούς
Η Μπρίτνεϊ Σπιρς ολόγυμνη στο instagram
Jane Birkin και Lou Doillon
16 διάσημοι που ίσως δεν ήξερες ότι έχουν διάσημες μαμάδες
Back to top