Ο Γκαμπριέλε Γκαλιμπέρτι φωτογράφισε παιδιά από όλο τον κόσμο με τα παιχνίδια τους και οι διαφορές είναι εντυπωσιακές

Το πρότζεκτ Toy Stories του καταξιωμένου Ιταλού φωτογράφου Γκαμπριέλε Γκαλιμπέρτι είναι μια συγκινητική συλλογή φωτογραφιών που αποτυπώνει τη χαρά, την αθωότητα και το θαύμα της παιδικής ηλικίας.

Για σχεδόν δύο χρόνια, μεταξύ 2012-2013, ο Γκαλιμπέρτι ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο για να φωτογραφίσει παιδιά από περισσότερες από 50 χώρες στο παιδικό τους δωμάτιο μαζί με τα αγαπημένα τους παιχνίδια. Από το Τέξας μέχρι την Ινδία, από το Μαλάουι μέχρι την Κίνα, και από την Ισλανδία έως τα Φίτζι, τα υπέροχα πορτρέτα του προσφέρουν μια ματιά στις ζωές και τα όνειρα των παιδιών σε όλο τον κόσμο.

Μέσα από τον φακό του, ο Γκαλιμπέρτι δείχνει ότι τα παιχνίδια δεν προσφέρουν μόνο ψυχαγωγία, αλλά λειτουργούν και ως αντανάκλαση του υπόβαθρου, της οικογένειας και της κουλτούρας ενός παιδιού. Παρατήρησε ότι τα παιδιά από πλουσιότερες χώρες ήταν πιο κτητικά με τα παιχνίδια τους, ενώ τα παιδιά από φτωχότερες χώρες είχαν μεγαλύτερη τάση να παίζουν έξω με τους φίλους τους.

«Κατέγραψα τη φυσική και αυθόρμητη χαρά που ενώνει τα παιδιά, ανεξάρτητα από το διαφορετικό τους υπόβαθρο. Είτε το παιδί έχει έναν ολόκληρο στόλο από μικροσκοπικά αυτοκίνητα είτε μόνο ένα λούτρινο μαϊμουδάκι, η περηφάνια που νιώθει είναι συγκινητική, αστεία και ταυτόχρονα προβληματίζει», έχει εξομολογηθεί ο ίδιος.

Ανεξάρτητα από το υπόβαθρό τους, όλα τα παιδιά αποδίδουν παρόμοιες λειτουργίες στα παιχνίδια τους, με πολλά να πιστεύουν ότι αυτά μπορούν να τα προστατεύσουν από «τέρατα» τη νύχτα. Το πρότζεκτ του Γκαλιμπέρτι αποτελεί μια υπενθύμιση ότι, παρά τις διαφορές στην κουλτούρα και την ανατροφή, η αγάπη για το παιχνίδι και τη φαντασία είναι το ίδιο για όλα τα παιδιά του κόσμου.

Το story πίσω από το συγκινητικό φωτογραφικό πρότζεκτ

Ο Γκαμπριέλε Γκαλιμπέρτι ξεκίνησε αυτό το πρότζεκτ σχεδόν τυχαία. Το 2010 και το 2011 εργαζόταν στο ιταλικό περιοδικό «D di La Repubblica», όπου είχε μια εβδομαδιαία στήλη για ταξίδια και φιλοξενία. Όπως είπε ο ίδιος, ταξίδεψε σε 56 χώρες σε όλο τον κόσμο για δύο χρόνια, μένοντας στα σπίτια ανθρώπων που τον φιλοξενούσαν μέσω της ιστοσελίδας couchsurfing.org. Κάθε εβδομάδα δημοσίευε στο περιοδικό πορτρέτα των ανθρώπων που τον φιλοξενούσαν, μαζί με τις ιστορίες τους.

Λίγες εβδομάδες πριν από αυτό το μεγάλο ταξίδι, μια καλή του φίλη τον κάλεσε στο σπίτι της για να φωτογραφίσει την κόρη της, Alessia. Όταν έφτασε, η Alessia (4 ετών τότε) τακτοποιούσε τα παιχνίδια της. Τη βοήθησε και της πρότεινε να τα οργανώσει ανά σχήμα και χρώμα, και χωρίς να το συνειδητοποιήσει τράβηξε την πρώτη φωτογραφία αυτού του πρότζεκτ. Του άρεσε πολύ αυτή η φωτογραφία και στη συνέχεια αποφάσισε να προσπαθήσει να αναπαράγει την ίδια ιδέα σε κάθε χώρα που θα επισκεπτόταν κατά τη διάρκεια του παγκόσμιου ταξιδιού του.

Έθεσε στον εαυτό του έναν κανόνα: να βρίσκει παιδιά ηλικίας 3 - 6 ετών και να τα φωτογραφίζει μαζί με τα αγαπημένα τους παιχνίδια. Επέλεξε αυτή την ηλικία γιατί πίστευε ότι σε αυτή την ηλικία τα παιδιά έχουν μόνο μία έγνοια: το παιχνίδι. Τα παιδιά που φωτογράφισε ήταν συχνά, αν όχι πάντα, συνδεδεμένα με τις οικογένειες που τον φιλοξενούσαν — μερικές φορές ήταν τα παιδιά ή τα εγγόνια τους, άλλες φορές γείτονες ή παιδιά φίλων. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, φωτογράφισε περίπου 70 παιδιά. Στη συνέχεια, με τα χρόνια, συνέχισε να φωτογραφίζει νέα παιδιά κάθε φορά που επισκεπτόταν μια χώρα στην οποία δεν είχε ξαναπάει. Πιστεύει ότι σήμερα το πρότζεκτ του περιλαμβάνει πάνω από 100 φωτογραφίες.

Όταν ρωτήθηκε για την προσέγγισή του στη φωτογράφιση παιδιών που ίσως δεν ήταν συνηθισμένα να βρίσκονται μπροστά σε μια κάμερα, εξήγησε τη διαδικασία: αρχικά, χρειαζόταν πάντα τη συνεργασία των γονιών, οι οποίοι ήταν οι πρώτοι που εξηγούσαν στα παιδιά την ιδέα των φωτογραφιών του, ενώ εκείνος τους έδειχνε φωτογραφίες που είχε ήδη τραβήξει. Όπως ανέφερε, ήταν πολύ όμορφο να βλέπει ότι στο 90% των περιπτώσεων τα παιδιά κατανοούσαν αμέσως την ιδέα και συμμετείχαν στη φωτογράφιση σαν να ήταν παιχνίδι. Αυτό, παραδέχτηκε, ήταν ίσως πιο δύσκολο με παιδιά 3 ετών, αλλά τα 5-6 ετών καταλάβαιναν αμέσως τι έκανε και συμμετείχαν διασκεδάζοντας.

Η δομή των φωτογραφιών είναι πάντα η ίδια: μετωπική λήψη, το παιδί στο κέντρο και τα παιχνίδια προσεκτικά τοποθετημένα γύρω του. Μέσα όμως σε αυτή τη φαινομενική επανάληψη ανοίγεται ένα ολόκληρο σύμπαν διαφορών. Υπάρχουν τακτοποιημένα υπνοδωμάτια και άδεια δωμάτια, σκονισμένες αυλές και σαλόνια γεμάτα αντικείμενα, πολύχρωμοι τοίχοι και αυτοσχέδια φόντα. Και φυσικά υπάρχουν τα ίδια τα παιδιά, που κοιτούν τον φακό με ένα μείγμα περηφάνειας και ντροπαλότητας, γνωρίζοντας ότι είναι οι πρωταγωνιστές του δικού τους μικρού κόσμου.

Σε ορισμένες φωτογραφίες, η αφθονία είναι συντριπτική: σειρές από αυτοκινητάκια, κούκλες, φιγούρες, κατασκευαστικά παιχνίδια, υπερήρωες, βιντεοπαιχνίδια. Σε άλλες, ένα και μόνο αντικείμενο κυριαρχεί στη σκηνή — ένα φθαρμένο λούτρινο, μια μπάλα, ένα σπασμένο παιχνίδι που παραμένει πολύτιμο. Oι τρυφερές εικόνες μιλούν για οικονομικές ανισότητες και πολιτισμικές διαφορές, όμως πάντα με σεβασμό, χωρίς να δραματοποιούν τη στέρηση ή να εξιδανικεύουν την υπερβολή.

Φυσικά, δεν ήταν τα πάντα εύκολα σε αυτό το πρότζεκτ. «Δεν είναι εύκολο να αφηγηθώ μόνο μία ιστορία. Κάθε οικογένεια που συνάντησα και κάθε παιδί που φωτογράφισα μου άφησαν μοναδικές αναμνήσεις και διδάγματα», έχει εξομολογηθεί ο ίδιος.

«Προφανώς, όλα τα ταξίδια μου με έχουν διδάξει εκατομμύρια πράγματα και έχουν διαμορφώσει την προσωπικότητά μου όλα αυτά τα χρόνια, βοηθώντας με σίγουρα να γνωρίσω τον κόσμο και να κατανοήσω πράγματα που προηγουμένως μου ήταν άγνωστα. Με δίδαξαν, επίσης, να νιώθω άνετα σχεδόν με όλους τους ανθρώπους και να μπορώ να αναπτύσσω γρήγορα ενσυναίσθηση και εμπιστοσύνη μαζί τους. Ωστόσο, είναι δύσκολο να περιγράψω σε μία μόνο απάντηση όλα όσα έχουν αλλάξει μέσα μου.

Όσον αφορά τη φωτογραφία, μπορώ να πω ότι υπήρξε ο πιο πιστός ταξιδιωτικός μου σύντροφος. Η φωτογραφία κι εγώ πορευτήκαμε χέρι-χέρι· ήταν εκείνη που με βοήθησε να δω και να γνωρίσω τον κόσμο, εκείνη που με βοήθησε να έρθω πιο κοντά με τους ανθρώπους και να κερδίσω την εμπιστοσύνη τους, εκείνη που μου έδωσε την ικανότητα και τη δυνατότητα να αφηγηθώ όσα έζησα και έμαθα για τους ανθρώπους όλα αυτά τα χρόνια», δήλωσε ο ίδιος πριν λίγο καιρό στο Bored Panda.

Τελικά, κάθε φωτογραφία είναι μια μικρή ιστορία: ένα παιδί, τα παιχνίδια του, ένας οικείος χώρος: το παιδικό δωμάτιο του σπιτιού. Όμως όλες μαζί αυτές οι εικόνες συνθέτουν μια συλλογική αφήγηση για την παιδική ηλικία στον σύγχρονο κόσμο — εύθραυστη, περήφανη και βαθιά ανθρώπινη.

Πέρα όμως από την αισθητική και την καταγραφή της παιδικής καθημερινότητας, το Toy Stories λειτουργεί και ως ένα είδος “παγκόσμιου καθρέφτη”. Οι φωτογραφίες δεν δείχνουν μόνο παιδιά με τα παιχνίδια τους, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία, η οικονομία και η κουλτούρα διαμορφώνουν από πολύ νωρίς την ταυτότητα και τις επιθυμίες τους.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς και γίνεται όλο και πιο παγκοσμιοποιημένος, το έργο του Γκαμπριέλε Γκαλιμπέρτι υπενθυμίζει κάτι απλό αλλά ουσιαστικό: ότι η παιδική ηλικία, παρά τις τεράστιες διαφορές στις συνθήκες ζωής, παραμένει μια κοινή εμπειρία. Το παιχνίδι, η φαντασία και η ανάγκη για δημιουργία αποτελούν μια παγκόσμια γλώσσα που ενώνει όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τόπο, πολιτισμό ή κοινωνική τάξη.

Έτσι, το Toy Stories δεν είναι απλώς μια φωτογραφική σειρά, αλλά μια ανθρωπολογική ματιά στην παιδικότητα — μια υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε αντικείμενο, υπάρχει πάντα μια ιστορία, και πίσω από κάθε παιδί, ένας ολόκληρος κόσμος που προσπαθεί να εκφραστεί.