«Tilda Swinton Ongoing:» Ιστορίες γκαρνταρόμπας, ιστορίες μιας γεμάτης ζωής

Μπαίνει ήσυχα, διακριτικά, αέρινα μα και στιβαρά. Η Τίλντα Σουίντον είναι ένα μοναδικό ον με έναν ολόδικό του τρόπο να έρχεται από το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον ταυτόχρονα. Ντυμένη απλά με ένα φαρδύ γιαπωνέζικο μαύρο πουκάμισο που τονίζει το αγορίστικο κούρεμα που προτιμά τα τελευταία αρκετά χρόνια. Κουβαλάει μια τσάντα απο καραβόπανο, γονατίζει, ξεκινάει να βγάζει φορέματα. Φορέματα, βρετανικό φλοράλ, σταμπωτά και μετάξι. Φορέματα της μητέρας της, των γυναικών της οικογένειας της, φορέματα της ίδιας. Για την επόμενη σχεδόν μιάμιση ώρα θα βγάζει ρούχα από τσάντες, θα ξεδιπλώνει κοστούμια θα ανοίγει οικογενειακά και προσωπικά σεντούκια, θα λέει με τον μοναδικό της τρόπο - μια υπέρκομψη άσκηση ισορροπίας μεταξύ αλήθειας και performance, χιούμορ και βάθους, τέχνης και ζωής - ιστορίες της οικογένειας της και της ίδιας, ιστορίες από τη ζωή, τις ταινίες της, ιστορίες των φίλων της.

Tilda Swinton - A Biographical Wardrobe © Andreas Simopoulos for Onassis Stegi

Το παλτό του παππού που κρυβόταν ως παιδί, το πρώτο φόρεμα που της χάρισε η μητέρα της, σακάκια αντρών της οικογένειας με ξεχασμένα εισιτήρια και σημειώματα στις τσέπες. Η στολή ενός προπάππου μεγάλου τελετάρχη της Σκωτίας, σακάκια αντρών, ένα αγαπημένο κομμάτι από βιντατζάδικο, το κοστούμι από το «Orlando», τα ρούχα που φορούσε όταν γνώρισε τον Derek Jarman, κομμάτια Oscar de la Renta και Chanel, εμφανίσεις από το κόκκινο χαλί, ένα απροσδιόριστης αξίας Japanese worker πανοφώρι που θα φοράει μέχρι τα 90 της για να κάνει απόσβεση. Ιστορίες μιας μαγικής γκαρνταρόμπας, ιστορίες μιας γεμάτης ζωής, θεοί που ζουν σε κρεμάστρες στο υπόγειο ενός παλιού εργοστασίου στου Ρέντη, ένας προσωπικός βωμός στο νόημα και στον κύκλο της ζωής με ενα πολύ απλό μήνυμα που χάρη στην παντοδύναμη απλότητά του γίνεται οικουμενικό.

Τίλντα Σουίντον © Tim Walker

Η Τίλντα Σουίντον είναι στην Αθήνα και από τις 16 μέχρι τις 19 Μαΐου ανοίγει με τη βοήθεια του καταξιωμένου επιμελητή και ιστορικού μόδας Olivier Saillard την ντουλάπα της, για την performance «A Biographical Wardrobe» στο πλαίσιο της προσωπικής έκθεσης «Tilda Swinton: Ongoing» (η οποία θα «τρέχει» μέχρι τα τέλη Ιουνίου), στήνοντας μια προσωπική έκθεση στιγμών δικών της και οικείων της, ραμμένες κάθε μια πάνω σε κάθε ρούχο, εγκιβωτισμένη μέσα στην ευρύτερη προσωπική έκθεση έργων φίλων της καλλιτεχνών που στρέφουν τον φακό τους πάνω της. Τα ονόματα αυτών των φίλων μιλούν από μόνα τους - και μόνο για ένα από αυτά θα άξιζε κάποιος να πάει σε μια ξεχωριστή έκθεση: Pedro Almodóvar, Luca Guadagnino, Joanna Hogg, Derek Jarman, Jim Jarmusch, Olivier Saillard, Tim Walker, Apichatpong Weerasethakul.

Η performance της Σουίντον λειτουργεί άρρηκτα και οργανικά συνυφασμένη με την έκθεση, κάποια από τα εκθέματα της οποίας παίζουν αδιάκοπα όσο η ίδια συνδιαλέγεται με τον Saillard σε αυτήν την πολύ ενδιαφέρουσα φόρμα, που ποτέ θυμίζει συζήτηση με φίλο, πότε συνέντευξη, πότε δημιουργικό χάσιμο σε αναμνήσεις και εικόνες.

Tilda Swinton - A Biographical Wardrobe © Andreas Simopoulos for Onassis Stegi

Η Σουίντον και η παιδική φίλη της Joanna Hogg στήνουν με μερικές πόρτες και έναν διάδρομο το «Flat 19», μια πολυμεσική ανασύνθεση του διαμερίσματός της στο Λονδίνο, τη δεκαετία του '80, σε μια εξερεύνηση της μνήμης, του χώρου και της προσωπικής ιστορίας. Οι φωτογραφίες του Tim Walker ζουμάρουν στη σχέση της Σουίντον με τους προγόνους της και τη συνέχεια του τόπου. Ο Τζιμ Τζάρμους ξανάμοντάρει τα ζόμπι του «The Deads Don’t Die», ο Πέδρο Αλμοδόβαρ παρουσιάζει για πρώτη φορά τη μικρού μήκους ταινία «The Human Voice» σε μορφή εγκατάστασης. Ο Luca Guadagnino ακολουθεί το κόκκινο πουλόβερ της σε κάποιον καταπράσινο λόφο, πίσω από την ευφυώς υπαινικτική προτομή της που σε προσκαλεί να την παρατηρήσεις από όλες τις μη προφανείς πλευρές. Και η ίδια η Τίλντα Σουίντον αποτίνει φόρο τιμής στον Derek Jarman, τη μεγάλη της καλλιτεχνική επιρροή, τον σκηνοθέτη και ποιητή με τον οποίο συνεργάστηκε σε επτά μεγάλου μήκους ταινίες, ο οποίος πέθανε το 1994 από AIDS. Η στιγμή άλλωστε, ή μάλλον οι στιγμές που αναφέρθηκε σε αυτόν κατά τη διάρκεια της performance, ήταν και από τις πιο συγκινητικές.

Τίλντα Σουίντον © Brigitte Lacombe

Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε φόδρες, οικογενειακά κειμήλια, οικογενειακά φαντάσματα, couture κομμάτια, παλιά σακάκιa, φωτογραφίες, βίντεο και σκηνές από ταινίες η Τίλντα Σουίντον καταφέρνει κάτι σχεδόν αδύνατο: να μιλήσει για τον χρόνο χωρίς καμία μεγαλοστομία. Να τον κάνει μνήμη. Να θυμίσει πως τα ρούχα δεν είναι ποτέ απλώς ρούχα· είναι σώματα που έφυγαν, στιγμές που επέστρεψαν, ζωές που συνεχίζουν να κατοικούν αθόρυβα μέσα στις ραφές τους. Να γυρίσει πίσω στη ζωή και στις ταινίες της με μια βαθιά ανθρώπινη τελετουργία, για όλα εκείνα που κουβαλάμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε, για τις εκδοχές του εαυτού μας, για τους ανθρώπους που συνεχίζουν να ζουν μέσα στα αντικείμενά τους. Για τις εκδοχές που αφήνουμε πίσω και ταυτόχρονα παίρνουμε μαζί μας. Και η ζωή συνεχίζεται.