Κίνα: Το app «Είσαι ζωντανός;» και η μοναξιά μιας κοινωνίας που αλλάζει
Ένα app με τον ωμό τίτλο «Are You Dead?» («Είσαι νεκρός;») έχει σκαρφαλώσει στην κορυφή των επί πληρωμή downloads του Apple Store στην Κίνα, λειτουργώντας ως απροσδόκητος καθρέφτης των βαθιών δημογραφικών αλλαγών της χώρας. Η εφαρμογή ζητά από τους χρήστες που ζουν μόνοι να κάνουν καθημερινό check-in πατώντας ένα κουμπί. Αν δεν υπάρξει ένδειξη ζωής για δύο συνεχόμενες ημέρες, αποστέλλεται ειδοποίηση σε πρόσωπο ανάγκης που έχει οριστεί εκ των προτέρων.
Η δημοφιλία της εφαρμογής αποδίδεται στη ραγδαία αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, καθώς όλο και περισσότεροι νέοι Κινέζοι επιλέγουν να ζουν μόνοι, να παντρεύονται αργότερα ή να μη δημιουργούν οικογένεια, την ίδια στιγμή που ο πληθυσμός γηράσκει και οι ηλικιωμένοι μένουν συχνά απομονωμένοι χωρίς συγγενείς κοντά τους.
Όπως επισημαίνει η κοινωνική δημογράφος Γουέι-Τζουν Τζιν Γεούνγκ από το National University of Singapore, η ανάγκη για τέτοιου τύπου εργαλεία είναι υπαρκτή. Η πτώση της γονιμότητας, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, η μείωση των γάμων και τα υψηλότερα ποσοστά διαζυγίων οδηγούν σταθερά στην άνοδο των μονοπρόσωπων νοικοκυριών. «Η ανησυχία είναι πραγματική», σημειώνει.
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την τάση. Σύμφωνα με το National Bureau of Statistics, το ποσοστό των νοικοκυριών ενός ατόμου στην Κίνα έφτασε το 19,5% το 2024, από μόλις 7,8% πριν από δύο δεκαετίες. Παράλληλα, η χώρα κατέγραψε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά μείωση πληθυσμού και το 2023 έχασε τον τίτλο της πολυπληθέστερης χώρας στον κόσμο από την Ινδία.
Ένας από τους νεαρούς συνδημιουργούς της εφαρμογής, που συστήνεται ως Λιου, δήλωσε στα κινεζικά μέσα ότι το βασικό κοινό είναι νέοι άνθρωποι που ζουν μόνοι στις μεγάλες πόλεις — κυρίως γυναίκες γύρω στα 25. Πρόκειται για άτομα που βιώνουν έντονα το αίσθημα μοναξιάς, αλλά και τον φόβο ενός απρόβλεπτου περιστατικού που θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητο.
Για τον κοινωνικό ανθρωπολόγο Μπιάο Σιανγκ από το Max Planck Institute for Social Anthropology, η υιοθέτηση της εφαρμογής έχει και συμβολική διάσταση. Η γενιά που μεγάλωσε με την υπόσχεση ότι η αφοσίωση και η σκληρή δουλειά οδηγούν στην επιτυχία βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με επιβραδυνόμενη οικονομία και λιγοστές ευκαιρίες. Το κατέβασμα της εφαρμογής μοιάζει, όπως λέει, με μια μορφή συλλογικής καλλιτεχνικής δήλωσης: έκφραση αβεβαιότητας, άγχους και ήπιας απαισιοδοξίας, συγγενικής με τάσεις όπως το tang ping («ξάπλωμα») ή το bailan («άστο να σαπίσει»).
Ανθυποβρυχιακές επιχειρήσεις έκανε ο κινεζικός στρατός, σύμφωνα με το Πεκίνο
Άλλοι σχολιαστές θεωρούν ότι το app θα αποδειχθεί ακόμη πιο χρήσιμο για τους ηλικιωμένους, αν και αναγνωρίζουν ότι οι πολύ μεγάλης ηλικίας άνθρωποι, ιδίως στην ύπαιθρο, ίσως δυσκολευτούν να το χρησιμοποιήσουν. Η Γεούνγκ σημειώνει ότι ανάλογες τεχνολογίες —από αισθητήρες σε ψυγεία και τηλεοράσεις έως ειδοποιήσεις χαμηλής χρήσης— θα γίνουν ολοένα πιο σημαντικές καθώς γηράσκουν οι κοινωνίες.
Η ονομασία, πάντως, δεν άφησε όλους αδιάφορους. Ο γνωστός σχολιαστής Hu Xijin πρότεινε να αλλάξει σε «Are You Alive?» («Είσαι ζωντανός;»), για να προσφέρει μεγαλύτερη ψυχολογική άνεση στους ηλικιωμένους χρήστες. Ο δημιουργός της εφαρμογής απάντησε ότι ο τίτλος δεν είναι «μακάβριος», αλλά μια υπενθύμιση να εκτιμά κανείς το παρόν.
Σε κάθε περίπτωση, το app δεν έγινε viral μόνο για τη λειτουργικότητά του. Έγινε σύμβολο μιας Κίνας που ζει περισσότερο, μένει συχνότερα μόνη και αναζητά νέους τρόπους να ελέγχει –κυριολεκτικά– αν υπάρχει κάποιος εκεί.
Πηγή: Financial Times
Τα πιο διαβασμένα άρθρα του Look μια φορά την εβδομάδα στο mail σου! Εγγράψου εδώ >>>
Η επιλογή του μονόπετρου των αρραβώνων αλλάζει την ιστορία
