Στα τέλη του 20ού αιώνα, επέβαλαν ως απαραίτητο σύμβολο κοινωνικής καταξίωσης πολυτελή, πανάκριβα ρολόγια. Σήμερα αναρωτιόμαστε, τι γίνανε όλα εκείνα τα Rolex και τα Vacheron Constantin;
Υπάρχουν πάντα εκείνοι που θεωρούν το ρολόι ως το πιο εκλεπτυσμένο statement πλούτου. Για άλλους πάλι, είναι απλώς το παρελθόν που αντικαταστάθηκε από ένα Apple Watch
Για αιώνες, τα ρολόγια, από όταν ακόμα κρεμιόντουσαν με αλυσιδίτσα στο γιλέκο, δεν ήταν απλώς εργαλεία μέτρησης του χρόνου. Ήταν εκφράσεις κοινωνικής τάξης, σύμβολα οικονομικής ισχύος, ακόμα και στοιχεία της προσωπικής και οικογενειακής ταυτότητας. Οι άνδρες φορούσαν ρολόγια ως διακριτικά τιμής, και δεν ήταν σπάνιο, ιδίως στα μεσοπολεμικά και μεταπολεμικά χρόνια στην Ελλάδα, γιαπαράδειγμα, τα καλά ρολόγια να προσφέρονται ως δώρο αρραβώνα στον γαμπρό ή να κληρονομούνται από πατέρα σε γιο, ως ιερά και μεγάλης αξίας κειμήλια.
Βέβαια, χρειάστηκαν χιλιάδες χρόνια δουλείας, προσπάθειας, φυσικής, μηχανικής και ευφυΐας για την εξέλιξη των ρρολογιών – απ’ τις κλεψύδρες και τα ηλιακά ρολόγια, στο υδραυλικό ρολόι του Αρχιμήδη ή στο πρώτο ξυπνητήρι του Πλάτωνα στον περίβολο της Ακαδημίας του, ως τον Πίτερ Χένλεν, που το 1509 στη Νυρεμβέργη εφεύρει το ρολόι περίπου όπως το ξέρουμε. Πριν στερεωθεί στα γιλέκα και στα ρούχα, το ρολόι φοριόταν ως μενταγιόν στον λαιμό. Χάνεται όμως στον χρόνο η στιγμή της δημιουργίας του πρώτου ρολογιού χειρός. Κάποιοι ισχυρίζονται πως δημιουργήθηκε από τον Αβραάμ Λουί Μπρεγκέ, για τη βασίλισσα της Νάπολης, Καρολίνα Μουράτ, το 1810. Γεγονός είναι, πάντως, πως η Παρθένος Βασίλισσα Ελισάβετ Α’ της Αγγλίας δέχτηκε ένα περίκομψο ρολόι για τον βραχίονα, ως δώρο από τον μυστικό αγαπημένο της, Ρόμπερτ Ντάντλεϊ, το 1571. Ήταν ένα αντικείμενο-κόσμημα κατάλληλο για βασιλείς και άρχοντες και με τα χρόνια η τέχνη του μηχανισμού αλλά και της διακόσμησής του έγινε υψηλής αισθητικής και ποιότητας υπόθεση.
Βέβαια σήμερα, στον κόσμο της iPhone, των smartwatches και της συνεχούς τεχνολογικής ανανέωσης, τα ρολόγια πολυτελείας τα βλέπουμε όλο και πιο σπάνια, σαν να έχουν περάσει στο περιθώριο... Είναι ακόμα χρηματιστηριακή αξία ένα καλό ρολόι, ή μήπως μιλάμε για ένα ρομαντικό κατάλοιπο, που όποιος το φοράει θεωρείται, όχι καταξιωμένος, μοδάτος και πλούσιος, αλλά παρωχημένος και εντελώς παλιομοδίτης;
Ο 20ός αιώνας ήταν η απόλυτη εποχή δόξας των μηχανικών ρολογιών. Ειδικά από τη δεκαετία του ‘50 και μετά, ένα ελβετικό ρολόι χειρός αντιπροσώπευε πολλά περισσότερα από ακρίβεια. Όπως είπαμε, υποδήλωνε στιλ, καταγωγή, κύρος, οικονομική άνεση και κομψότητα. Rolex, Patek Philippe, Audemars Piguet, Vacheron Constantin, Bulgari, Omega και άλλες λιγότερο γνωστές αλλά εξίσου σεβαστές μάρκες, κατέκτησαν την κορυφή.
Τα ρολόγια αυτά κατασκευάζονταν με εξαιρετική δεξιοτεχνία, φινέτσα και, φυσικά, με σπάνια υλικά όπως χρυσό 18 Κ, πλατίνα, ακόμα και διαμάντια. Η τιμή ενός καλού ρολογιού ήταν πολύ υψηλή, αλλά θεωρούνταν έξυπνη επένδυση και τα πιο ακριβά από αυτά γίνονταν επενδυτικά assets. Έτσι, το ρολόι δεν αγοράστηκε ποτέ απλώς για να φορεθεί. Ειδικά στις τελευταίες δύο δεκαετίες, τα ρολόγια πολυτελείας απέκτησαν έντονα επενδυτικό χαρακτήρα.
Μια μυστηριώδης απόφαση για το πώς μετράμε τον χρόνο μέχρι σήμερα
Οι πιο ακριβές δημιουργίες όλων των εποχών
Η τιμή μεταχειρισμένων μοντέλων Rolex Daytona, Patek Philippe Nautilus, Audemars Piguet Royal Oak απογειώθηκε, με τις μεταπωλήσεις σε δευτερογενείς αγορές να ξεπερνούν ακόμη και την αρχική τιμή αγοράς. Ένα Patek Philippe Nautilus 5711, που κόστιζε 30.000 ευρώ πριν 10 χρόνια, το 2021-2022 έφτασε να πωλείται σε δημοπρασίες κοντά στις 150.000 με 200.000 ευρώ. Οι τιμές των ρολογιών για συλλέκτες και επενδυτές έχουν σε αρκετές περιπτώσεις καταγράψει ιλιγγιώδη νούμερα. Έτσι ένα Patek Philippe Grandmaster Chime 6300A-010 πωλήθηκε για 31 εκατ. δολάρια το 2019 και έγινε το πιο ακριβό ρολόι στον κόσμο. Ακολουθεί ένα Rolex Daytona, Paul Newman, που ανήκε στον ίδιο τον Πολ Νιούμαν και πουλήθηκε για περισσότερο από 17,7 εκατ. δολάρια! Ένα Jacob & Co. Billionaire Watch, διακοσμημένο με διαμάντια 260 καρατίων, έχει αξία περίπου 18 εκατ. δολάρια.
Αν ένα Rolex περνά από πατέρα σε γιο, τότε μάλλον δεν μιλάμε απλώς για εργαλείο χρόνου, αλλά για χρόνο με νόημα
Παρακμή ή προσαρμογή;
Η αλλαγή της ώρας δεν ήταν πάντα μία εύκολη υπόθεση
Παρά την ακραία εμπορική άνοδο, από το 2022 και μετά, η αγορά πολυτελών ρολογιών βυθίστηκε, ίσως και να διορθώθηκε. Η τιμή του Nautilus, για παράδειγμα, υποχώρησε έως και 40% σε κάποιες περιπτώσεις. Οι λόγοι αφορούν στην ανάπτυξη των smartwatches – το Apple Watch έγινε το νούμερο ένα σε πωλήσεις παγκοσμίως, καταστρέφοντας την ανάγκη για μηχανικό ρολόι στον καθημερινό χρήστη. Ακόμα και το στοιχείο της κοινωνικής υπεροχής που δήλωνε ένα πολυτελές ρολόι, εκτοπίστηκε από τον θαυμασμό, τη λειτουργικότητα και την υψηλή αξία μοντέλων κινητών που διαρκώς ενημερώνονται, εξελίσσονται και αντικαθίστανται με άλλα. Υπάρχει ακόμα υπέρμετρη προσφορά στη μεταχειρισμένη αγορά, με πολλούς κατόχους επενδυτικών ρολογιών να τα έχουν πουλήσει προκαλώντας κορεσμό. Ακόμα ο πληθωρισμός, οι αυξήσεις επιτοκίων και οι γεωπολιτικές κρίσεις έκαναν τους επενδυτές πιο επιφυλακτικούς, με την οικονομική αβεβαιότητα να πλήττει τις αγοροπωλησίες ρολογιών.
Παρά την κάμψη, τα ρολόγια πολυτελείας δεν έχουν εξαφανιστεί. Απλώς το προφίλ των αγοραστών αλλάζει! Σύμφωνα με τη Μόργκαν Στάνλεϊ, οι πωλήσεις των ελβετικών ρολογιών το 2023 έφτασαν περίπου τα 25 δισ. δολάρια, με τη Rolex να κατέχει σχεδόν το 30% της αγοράς. Η τάση δείχνει επαναφορά στις πραγματικές αξίες και οι καταναλωτές ζητούν ποιότητα και διαχρονικότητα αντί για γρήγορο επενδυτικό κέρδος. Ακόμη, σημειώνεται μια παγκόσμια άνοδος των vintage ρολογιών, στο πλαίσιο όλης αυτής της τάση για «αντικείμενα με ιστορία». Τα ρολόγια πολυτελείας, λοιπόν, δεν έχουν ξεπεραστεί, απλώς επανατοποθετούνται στο πολιτισμικό και οικονομικό τοπίο χωρίς την υπερβολή και την επιδειξιμανία περασμένων δεκαετιών. Δεν είναι πλέον αυτονόητα status symbols, αλλά συλλεκτικά αντικείμενα, επενδύσεις, οικογενειακά κειμήλια και κοσμήματα που παντρεύουν την παράδοση με την τεχνολογική ακρίβεια.
Υπάρχουν πάντα εκείνοι που θεωρούν το ρολόι ως το πιο εκλεπτυσμένο statement πλούτου. Για άλλους πάλι, είναι απλώς το παρελθόν που αντικαταστάθηκε από ένα Apple Watch. Αλλά αν ένα Rolex περνά από πατέρα σε γιο, τότε μάλλον δεν μιλάμε απλώς για εργαλείο χρόνου, αλλά για χρόνο με νόημα.
Τα πιο διαβασμένα άρθρα του Look μια φορά την εβδομάδα στο mail σου! Εγγράψου εδώ >>>
Ερευνητές αποδίδουν την εξέλιξη στην αύξηση του κόστους ζωής
