Ντόνιαλ Λούνα: Η μαύρη σούπερ μόντελ, μούσα των Άβεντον, Γουόρχολ, Νταλί και Φελίνι

Πριν η λέξη supermodel αποκτήσει τη σημασία που έχει σήμερα, πριν οι Ναόμι Κάμπελ, Ιμάν και Μπέβερλι Τζόνσον γίνουν σύμβολα μιας νέας εποχής για τα μαύρα μοντέλα στη διεθνή μόδα, υπήρξε η Ντόνιαλ Λούνα. Ψηλή και αλλόκοτα όμορφη, εμφανίστηκε στη μόδα των ’60s και σε μια βιομηχανία που εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει το λευκό πρότυπο ομορφιάς ως κανόνα, εκείνη αποτέλεσε ένα πρόσωπο που οι σημαντικότεροι φωτογράφοι, καλλιτέχνες και κινηματογραφιστές της εποχής ήθελαν να παρατηρήσουν, να φωτογραφίσουν και να θαυμάσουν.

Από την Πέγκι Αν Φρίμαν στη Ντόνιαλ

Η Ντόνιαλ Λούνα γεννήθηκε ως Πέγκι Αν Φρίμαν το 1945 στο Ντιτρόιντ του Mίσιγκαν και η παιδική της ηλικία δεν προμήνυε απαραίτητα τη διεθνή καριέρα που θα ακολουθούσε. Η ανακάλυψή της, όμως, έγινε αρκετά νωρίς, όταν ο Βρετανός φωτογράφος Ντέιβιντ ΜακΚέιμπ την εντόπισε στη πόλη της όταν ήταν ακόμη έφηβη και την ξεχώρισε. Στα 19 της εγκατέλειψε την περιοχή και μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, αναζητώντας μια καριέρα στο μόντελινγκ. Η αμερικανική αγορά της εποχής, ωστόσο, δεν ήταν ακριβώς έτοιμη για εκείνη με τις μαύρες γυναίκες να είχαν περιορισμένη πρόσβαση στη mainstream βιομηχανία της μόδας. Η Luna παρόλα αυτά ήταν από τα μοντέλα που άρχισαν να σπάνε αυτό το φράγμα και σύντομα θα γινόταν αδύνατο να την αγνοήσουν.

Ντόνιαλ Λούνα: Το πρόσωπο που είδαν οι θρυλικοί φωτογράφοι μόδας

Ένας από τους πρώτους ανθρώπους που κατάλαβαν πραγματικά τι μπορούσε να γίνει η Ντόνιαλ Λούνα μπροστά στον φακό ήταν ο Ρίτσαρντ Άβεντον που εντυπωσιάστηκε τόσο από την παρουσία της ώστε υπέγραψε μαζί της συμβόλαιο. Οι δυο τους δημιούργησαν μια σειρά εικόνων που σήμερα θεωρούνται χαρακτηριστικές της fashion photography των ’60s. Το 1965, ο Ρίτσαρντ Άβεντον, ως guest editor του Harper's Bazaar, την παρουσίασε σε ένα από τα πιο σημαντικά τεύχη της δεκαετίας. Η Ντόνιαλ Λούνα έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα που εμφανίστηκε ως μοντέλο στο εξώφυλλο του περιοδικού, σε μια εικονογράφηση που δημιουργήθηκε ειδικά για το εξώφυλλο. Το γεγονός, ωστόσο, προκάλεσε αντιδράσεις σύμφωνα με αναφορές, που υποστηρίζουν οτι δημιουργήθηκε backlash που κόστισε στο περιοδικό συνδρομητές και διαφημιζόμενους.

Αν η αμερικανική μόδα δυσκολευόταν να την αποδεχτεί, η Ευρώπη αποδείχθηκε πολύ πιο ανοιχτή. Στο Λονδίνο βρέθηκε στο επίκεντρο της εκρηκτικής fashion σκηνής των ’60s και συνεργάστηκε με φωτογράφους και σχεδιαστές που ενδιαφέρονταν περισσότερο για το καινούργιο και το παράξενο παρά για τους παλιούς κανόνες της ομορφιάς. Έτσι, τον Μάρτιο του 1966, ο Ντέιβιντ Μπέιλι τη φωτογράφισε για το βρετανικό εξώφυλλο της Vogue, κάνοντάς την για άλλη μια φορά την πρώτη black model που εμφανίστηκε σε εξώφυλλο της συγκεκριμένης έκδοσης. Η εικόνα ήταν κάθε άλλο παρά συμβατική: η Λούνα καλύπτει μεγάλο μέρος του προσώπου της με τα χέρια της, αφήνοντας να φαίνεται μόνο το ένα μάτι, δημιουργώντας ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πορτρέτα στην ιστορία της fashion photography. Ακολούθησε πλειάδα συνεργασιών και το 1966, το περιοδικό Time την περιέγραψε ως ένα από τα πιο "hot" μοντέλα στην Ευρώπη.

Το πέρασμα από την πασαρέλα στην καλλιτεχνική σκηνή των 60ς

Ψηλόλιγνη, με γωνίες, με μεγάλα εκφραστικά μάτια, θεατρική και μυστηριώδης, το εντυπωσιακό μοντέλο δεν έμεινε στις πασαρέλες και στις φωτογραφίσεις καθώς η ιδιαίτερη εμφάνισή της ταίριαξε με την avant-garde καλλιτεχνική σκηνή της εποχής και σύντομα άρχισε να κινείται ανάμεσα στη μόδα, την τέχνη και το σινεμά. Φωτογραφήθηκε από τον Χέλμουτ Νιούτον, τον Γκάι Μπουρντέν, μεταξύ άλλων σε εικόνες όπου φορά τις φουτουριστικές μεταλλικές δημιουργίες του Πάκο Ραμπάν και υπήρξε μούσα του Σαλβαδόρ Νταλί. Παράλληλα, η Ντόνιαλ Λούνα άρχισε να εμφανίζεται σε κινηματογραφικές παραγωγές όπως στο Qui êtes-vous, Polly Maggoo? του Γουίλιαμ Κλάιν το 1966, μια σατιρική ματιά στον κόσμο της μόδας, ενώ ακολούθησαν συνεργασίες με τον Άντι Γουόρχολ συμμετέχοντας στα πειραματικά underground φιλμ του, αλλά και με τον Φεντερίκο Φελίνι καθώς εμφανίστηκε στο Fellini Satyricon του 1969.

Όταν η Ντονιάλε Λούνα επέστρεψε στην οθόνη

Η ζωή της Ντόνιαλ Λούνα ήταν σύντομη. Παντρεύτηκε τον Ιταλό φωτογράφο Λουίτζι Καζανίγκα και απέκτησαν την κόρη τους, Ντριμ. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής της στην Ιταλία, συνεχίζοντας να εξερευνά διαφορετικές μορφές δημιουργικής έκφρασης ώσπου σιώπησε το 1979 -σε ηλικία μόλις 33 ετών - με τον θάνατό της έπειτα από χρήση ναρκωτικών. Παρότι η καριέρα της διακόπηκε τόσο πρόωρα, η εικόνα της παρέμεινε αποδεικνύοντας ότι η ομορφιά της μόδας μπορούσε να έχει περισσότερα από ένα πρόσωπα.

Πάνω από τέσσερις δεκαετίες μετά τον θάνατό της, η ιστορία της Ντόνιαλ Λούνα επέστρεψε στο προσκήνιο μέσα από το ντοκιμαντέρ Ντονιάλε Λούνα: Σούπερ μόντελ. Η ταινία, σε σκηνοθεσία της Νάιλα Τζέφερσον, έκανε πρεμιέρα το 2023 και βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε αρχειακό υλικό και προσωπικά ημερολόγια της Λούνα, με την κόρη της, Ντριμ Καζανίγκα, να αφηγείται την ιστορία της μητέρας της.