Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι το ψέμα δεν έχει μία μορφή αλλά τρεις ξεχωριστούς ψυχολογικούς τύπους, με διαφορετικά κίνητρα και επιπτώσεις στη σχέση.
Το ψέμα στις ερωτικές σχέσεις δεν είναι πάντα ίδιο.
Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Social and Personal Relationships, οι λόγοι για τους οποίους ένας άνθρωπος λέει ψέματα στον σύντροφό του στη σχέση αποκαλύπτουν πολύ περισσότερα από τη συχνότητα με την οποία το κάνει.
Η έρευνα, με επικεφαλής τους ερευνητές Τιμ Κόουλ και Κέλι Στόουνμπρουκ, ανέλυσε τις απαντήσεις 567 ενηλίκων στις ΗΠΑ που βρίσκονταν σε ερωτική σχέση.
Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν επτά διαφορετικά κίνητρα εξαπάτησης, όπως η αποφυγή συγκρούσεων, η προστασία των συναισθημάτων του συντρόφου, η απόκρυψη λαθών, η διατήρηση της ιδιωτικότητας, η αναζήτηση προσοχής, η αποφυγή της σεξουαλικής επαφής ή ακόμη και η πρόκληση συναισθηματικού πόνου.
Από την ανάλυση προέκυψαν τρία διακριτά ψυχολογικά προφίλ.
Ο διαφανής σύντροφος
Περίπου το 38% των συμμετεχόντων ανήκε σε αυτή την κατηγορία. Πρόκειται για ανθρώπους που αποφεύγουν σχεδόν κάθε μορφή εξαπάτησης και προτιμούν να λένε την αλήθεια, ακόμη κι όταν αυτή είναι δυσάρεστη.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ειλικρίνειά τους πηγάζει από το αίσθημα ασφάλειας μέσα στη σχέση και όχι απλώς από ισχυρές ηθικές αρχές.
Ο στρατηγικός καθησυχαστής
Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες ανήκαν στη μεγαλύτερη ομάδα της μελέτης. Τα ψέματά τους έχουν συνήθως στόχο να προστατεύσουν τη σχέση ή να αποφύγουν μια σύγκρουση. Μπορεί, για παράδειγμα, να αποκρύψουν μια δυσάρεστη πληροφορία ή να ωραιοποιήσουν μια κατάσταση ώστε να μη δημιουργηθεί ένταση.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτού του είδους η συμπεριφορά δεν είναι απαραίτητα κακόβουλη. Ωστόσο, αν επαναλαμβάνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να εμποδίσει το ζευγάρι να αντιμετωπίσει ουσιαστικά προβλήματα που χρειάζονται λύση.
Ο ανταγωνιστικός τακτικιστής
Η τρίτη και μικρότερη ομάδα, που αντιστοιχεί περίπου στο 14% των συμμετεχόντων, είναι εκείνη που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στους ειδικούς. Τα μέλη της χρησιμοποιούν το ψέμα ως εργαλείο χειραγώγησης, ελέγχου ή πρόκλησης ζήλιας, ενώ συχνά αποκρύπτουν πληροφορίες για να αποφεύγουν τη συναισθηματική ή σωματική οικειότητα.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι το συγκεκριμένο προφίλ συνδέεται συχνότερα με ανασφαλή πρότυπα προσκόλλησης και με χαρακτηριστικά της λεγόμενης «σκοτεινής τετράδας» της προσωπικότητας: μακιαβελισμό, ναρκισσισμό, ψυχοπάθεια και σαδισμό. Παράλληλα, τα άτομα αυτά δήλωσαν σημαντικά χαμηλότερη ικανοποίηση από τις σχέσεις τους σε σύγκριση με τις άλλες δύο ομάδες.
Το βασικό συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ένας σύντροφος λέει ποτέ ψέματα, κάτι που συμβαίνει σε κάποιο βαθμό σχεδόν σε όλους, αλλά ποιος είναι ο σκοπός του ψέματος.
Όταν το ψέμα χρησιμοποιείται για να προστατεύσει προσωρινά τον άλλον ή να αποφευχθεί μια ένταση, έχει διαφορετική ψυχολογική βάση από το ψέμα που αποσκοπεί στον έλεγχο, τη χειραγώγηση ή την πρόκληση ανασφάλειας. Αυτό, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αποτελεί και τον σημαντικότερο δείκτη για την ποιότητα και την υγεία μιας σχέσης.
(Με πληροφορίες Forbes)
Τα πιο διαβασμένα άρθρα του Look μια φορά την εβδομάδα στο mail σου! Εγγράψου εδώ >>>