AI-DADA by Swatch: Πώς ένα ρολόι ενώνει την τεχνολογία με το συναίσθημά σου

Θα ήθελα να περιγράψω το χρώμα του, αλλά δεν μπορώ. Θα ήθελα να εξηγήσω τι σχέδια έχει και πόσο όμορφο είναι, αλλά δεν γίνεται. Το νέο πρότζεκτ της Swatch λέγεται AI-DADA και κάθε του κομμάτι είναι ξεχωριστό. Κυριολεκτικά. Δεν μπορεί να κυκλοφορήσει δεύτερη φορά, μια και ο δημιουργός του είναι αποκλειστικά το άτομο που θα το φορέσει. Τα αρχικά AI συμβολίζουν την καλλιτεχνική νοημοσύνη, όχι την τεχνητή, και η λέξη DADA αφορά το κίνημα του Ντανταϊσμού. 

Θέλοντας να καταλάβουμε πώς συνδέονται αυτοί οι δύο κόσμοι μεταξύ τους, ταξιδέψαμε πριν μερικές ημέρες μέχρι το Παρίσι, μάθαμε την ιστορία του AI-DADA και φτιάξαμε το δικό μας custom Swatch ρολόι. Ο καθένας προσπάθησε με 300 χαρακτήρες να εξηγήσει στο ειδικό tablet πώς φαντάζεται το τέλειο ρολόι. «Σχεδιάζουμε πάντοτε προσεγμένες συλλογές, κάνουμε πολλά πρότζεκτ, αλλά πώς είμαστε σίγουροι ότι οι πελάτες αγοράζουν αυτό που πραγματικά έψαχναν;». Ένα ερώτημα, που όπως λέει ο Δημιουργικός Διευθυντής της ελβετικής εταιρίας, Κάρλο Τζιορντανέττι, έγινε η σπίθα για να ξεκινήσει η δημιουργία του AI-DADA. 

Είναι Πέμπτη απόγευμα και κατευθυνόμαστε στη γαλλική γκαλερί της Swatch. Έναν χώρο γεμάτο έντονα χρώματα, έργα καλλιτεχνών σε κάθε γωνία, συλλεκτικά ρολόγια τοποθετημένα σε ράφια και ένα μεγάλο γυάλινο τραπέζι όπου θα «παίξουμε» με το AI-DADA. Μπροστά μας, βρίσκεται ένα tablet στο οποίο εμφανίζεται ένα κατάλευκο ρολόι. Ο καμβάς μας. Αφού ρίξουμε μια μάτια γύρω, για να πάρουμε ιδέες, και ανάλογα με τη διάθεσή μας, ξεκινάμε να γράφουμε το prompt, δηλαδή την εντολή, για το πώς θέλουμε να μοιάζει το ρολόι. 

«Το AI-DADA δημιουργεί μια πιο συναισθηματική σχέση με το αντικείμενο. Όταν το δοκιμάσεις, ίσως να έχεις ένα πολύ καλό πρώτο αποτέλεσμα, αλλά να μην σε ενθουσιάζει όσο θα ήθελες. Τότε, προσπαθείς να το προσαρμόσεις ακριβώς σε αυτό που έχεις σκεφτεί. Έτσι, ξεκινάει ένας πολύ ενδιαφέροντας διάλογος με το AI-DADA», λέει ο Κάρλο Τζιορντανέττι. Πράγματι, στην τρίτη και τελευταία προσπάθεια, οι περισσότεροι είχαμε καταφέρει να δώσουμε την ιδανική μορφή στις σκέψεις μας. 

Συνέντευξη με τον Δημιουργικό Διευθυντή της Swatch

Κύριε Τζιορντανέττι, σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο, τι είναι αυτό στο οποίο ξεχωρίζει το AI-DADA;

Αποτελεί μια οπτική απάντηση. Είναι διαφορετικό να παίρνεις μια απάντηση τεχνητής νοημοσύνης σε μορφή κειμένου, και διαφορετικό να έχεις στα χέρια σου το δικό σου ρολόι.  Δουλεύουμε με την τεχνητή νοημοσύνη, την οποία αποκαλούμε καλλιτεχνική, με στόχο να κυκλοφορούν όλοι φορώντας το δικό τους μοναδικό ρολόι και να νιώθουν περήφανοι που φορούν Swatch. Είναι ο τρόπος μας, για να μετατρέψουμε τον κόσμο από παθητικό αποδέκτη στην «πρόκληση» του AI-DADA. Πάντα συνεργαζόμασταν με καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο και η καλλιτεχνική νοημοσύνη είναι μια εναλλακτική προσέγγιση.

Γιατί επιλέξατε το κίνημα του Ντανταϊσμού για το νέο σας πρότζεκτ;

O Ντανταϊσμός (DADA) γεννήθηκε στην Ελβετία και, ανάμεσα στα πολλά καλλιτεχνικά κινήματα που σημάδεψαν την ιστορία της τέχνης, είναι αυτό που ταιριάζει περισσότερο με την κοσμοθεωρία της Swatch: ελευθερία, αμφισβήτηση κανόνων, αμφισβήτηση του κατεστημένου και, ταυτόχρονα, μοναδικότητα. Το κίνημα του Ντανταϊσμού σχετίζεται έντονα την ιδέα της σύνθεσης μέσα από ήδη υπάρχουσες εικόνες. Με τη δημιουργία μίας νέας οπτικής, μίας επανερμηνείας. Του πώς μπορώ να πάρω υπάρχοντα στοιχεία και τα τοποθετήσω σε ένα διαφορετικό πλαίσιο, δημιουργώντας κάτι νέο που εξακολουθεί να έχει ένα μήνυμα από πίσω. Αυτό είναι κάτι που χαρακτηρίζει τόσο τη Swatch όσο και το DADA. 

Πρόκειται για ένα ρολόι που σχεδιάζεται από τον ίδιο τον χρήστη. Όμως, πώς διατηρείται η ταυτότητα της Swatch;

Αγαπάμε την ιδέα ότι ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει κάτι απόλυτα προσωπικό, στόχος μας όμως είναι το τελικό αποτέλεσμα να εξακολουθεί να «κουβαλά» το DNA της Swatch με τον δικό του, μοναδικό τρόπο. Γι’ αυτό και η ομάδα IT βρέθηκε μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση: να μην δημιουργηθεί ένα εντελώς ανοιχτό project, αλλά ένα αντικείμενο που θα διατηρεί ξεκάθαρα το πνεύμα της Swatch.

Όπως διαπιστώνει κανείς φτιάχνοντας το δικό του ρολόι, από τη μία υπάρχει απόλυτη ελευθερία έκφρασης και φαντασίας, από την άλλη, οι εικόνες και τα σχέδια που προκύπτουν βασίζονται σε συγκεκριμένα δεδομένα και στο αισθητικό πλαίσιο που έχει ορίσει η Swatch. Πρόκειται για δεδομένα στα οποία η εταιρεία έχει δώσει ελεγχόμενη πρόσβαση, ώστε να διατηρείται μια ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική δημιουργία και την ταυτότητα του brand.

Τι θα θέλατε να νιώσει κάποιος, φορώντας το ρολόι;

Το πιο σημαντικό είναι η αίσθηση ότι έχεις κάτι μοναδικό. Ακόμα κι αν πάρεις το ίδιο prompt και το χρησιμοποιήσεις ξανά, το ρολόι μου θα είναι εντελώς διαφορετικό από το δικό σου. Αυτό δημιουργεί μια αίσθηση συναισθηματικού δεσίματος και αντανακλά τον εαυτό σου σε μια συγκεκριμένη στιγμή. Αν είσαι ερωτευμένος, αν είσαι θυμωμένος, κάθε κατάσταση, κάθε στιγμή θα σε οδηγήσει να δημιουργήσεις ένα πολύ διαφορετικό prompt. Και αν φτιάξεις ένα prompt σκεπτόμενος το άτομο που αγαπάς, αυτό μπορεί να είναι είτε καθοριστικό είτε καταστροφικό. Η ιδέα να γίνει το ρολόι μέρος της προσωπικής σου ιστορίας είναι το πιο σημαντικό συναίσθημα απ’ όλα.

Σήμερα ήρθαμε στο Παρίσι και γίναμε με τη σειρά μας μέρος όλου αυτού του πρότζεκτ. Γιατί, όμως, στο Παρίσι;

Είναι μια πόλη που αγαπάμε πολύ, γιατί το πρώτο art Swatch παρουσιάστηκε στο Παρίσι το 1985, σχεδιασμένο από τον Γάλλο καλλιτέχνη Kiki Picasso. Δεν ήταν απλώς ένα design αντικείμενο, αλλά μία δήλωση πως η Swatch δεν βλέπει το ρολόι ως εργαλείο μέτρησης του χρόνου, αλλά ως έναν καμβά. Από εκεί ξεκίνησε μια ολόκληρη παράδοση συνεργασιών με καλλιτέχνες (Keith Haring, Jenny Holzer, Vivienne Westwood κ.ά.). Πρόκειται για ένα πολύ ιδιαίτερο ρολόι, εξαιρετικά σπάνιο για τους συλλέκτες. Έτσι ξεκίνησε η ιστορία αγάπης μας με την πόλη του φωτός.

Και όπως λέμε: «Ό,τι συμβαίνει στο Παρίσι δεν μένει στο Παρίσι. Γίνεται παγκόσμιο». Για αυτό και είμαστε σήμερα εδώ.

Το AI-DADA καταφέρνει κάτι σπάνιο: να συνδυάσει την τεχνολογία με το συναίσθημα και τη μαζική παραγωγή με την απόλυτη μοναδικότητα. Δεν είναι ένα ρολόι που διαλέγεις από τη βιτρίνα, αλλά ένα ρολόι που δημιουργείς. Και γι’ αυτό ακριβώς λειτουργεί τόσο καλά και ως δώρο, γιατί δεν χαρίζεις απλώς ένα αντικείμενο, αλλά μια εμπειρία που ξεκινά από τη φαντασία και κουβαλάς παντού μαζί σου. Ένα ρολόι που δεν μετρά απλώς τον χρόνο, αλλά τη στιγμή.