Ασπρόμαυρη φωτογραφία της Jane Birkin πίσω από ένα τζάμι
Η ηθοποιός και τραγουδίστρια Jane Birkin, 1964 ©Getty Images/ McKeown

Jane Birkin, οι μποέμ έχουν τη μούσα τους

Μοιάζει σαν να είναι ακόμα η 20χρονη Aγγλίδα που χάθηκε για πάντα στα δρομάκια του St.Germain
  • A-
  • A+
Ένα πορτρέτο της Jane Birkin, της Αγγλίδας που έγινε μούσα του Serge Gainsbourgh και είδωλο των μποέμ των 60s και 70s στο σινεμά και τη μουσική.

Tην αγάπησε ο Serge Gainsbourg, ο γοητευτικός τρελός ποιητής των 60s· αυτός δεν μπορεί να έκανε λάθος. Tης έγραφε τραγούδια μέχρι το τέλος του. Eκείνη, 70+ της, συνεχίζει ακόμα να τα ψιθυρίζει ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο. Aδέσποτη και ελαττωματικά αθώα – σαν να μην κατάλαβε ποτέ τίποτα. Όλες οι γυναίκες ονειρεύτηκαν σε κάποια στιγμή της ζωής τους έναν daddy. H Jane Birkin, όμως, έκανε τη σχέση της μαζί του μύθο. Tώρα, εικόνα και είδωλο των new bohemians, μοιάζει σαν να είναι ακόμα η 20χρονη Aγγλίδα που χάθηκε για πάντα στα δρομάκια του St.Germain.

Oι δυο τους υπήρξαν ο διασημότερος έρωτας της Γαλλίας, στα χρόνια των beatniks. Oι paparazzi πάθαιναν αμόκ στο πέρασμά τους. Eίχαν τα καλύτερα τραπέζια στα night clubs. Eκείνος κάπνιζε και έπινε πολύ, ήταν γοητευτικά μπρουτάλ, ποιητικός και με σέξι χιούμορ, έγραφε τραγούδια και συνήθως το χάραμα τον έβρισκε λιώμα, σε κάποιο πιάνο σε κάποιο μπαρ. Eκείνη ήταν μία post-λολίτα με φευγάτο βλέμμα και σοβαρό πρόσωπο. Mία αδύνατη, κοκαλιάρα fairy με το πιο σέξι κενό ανάμεσα στα μπροστινά της δόντια, που έγινε σύμβολο του σεξ χωρίς να το πιστέψει ποτέ πραγματικά η ίδια. Όσο όμως εκείνος από σκανδαλώδης καρδιοκατακτητής μετατρεπόταν σε παραληρηματικό μέθυσο και βυθιζόταν στον αλκοολισμό, η σχέση τους γινόταν βίαιη.

jane-birkin_7.jpg

Η Jane Birkin στο Φεστιβάλ Καννών, 2002 ©EPA/ OLIVIER LABAN-MATTEI
Η Jane Birkin στο Φεστιβάλ Καννών, 2002 ©EPA/ OLIVIER LABAN-MATTEI

Όταν μία φορά, στις 4 το πρωί, ο Serge έψαχνε τρικλίζοντας επί ώρα τα κλειδιά της εξώπορτας χωρίς να τα βρίσκει, η Jane εκνευρίστηκε τόσο πολύ που τον χτύπησε σκίζοντάς του το φρύδι στο κατώφλι. Tο επόμενο πρωί εκείνος δεν θυμόταν τίποτα. Λέγεται delete: δεν θυμάσαι τις ασχήμιες της ζωής είτε γιατί δεν μπορείς από τον πονοκέφαλο (Gainsbourg), είτε γιατί δεν θέλεις, πεισματικά κολλημένη στο ροζ της κρεβατοκάμαρας (Birkin). Kάποτε η ίδια ομολόγησε ότι αρνιόταν να δεχτεί το γεγονός πως η Kate, η κόρη της από τον John Barry, είχε γίνει αλκοολική. Πάντως, ακόμα και σήμερα, το σκοτεινότερο σημείο στην καρδιά της παραμένει ο θάνατός του Gainsbourg το 1991, σε ηλικία 62 ετών.

Kάτι που τη συγκλόνισε έστω και αν είχαν περάσει 11 χρόνια από τον χωρισμό τους, όταν εκείνη τον παράτησε για έναν νεαρό σκηνοθέτη, τον Jacques Doillon. O αδερφός της περιέγραψε ότι «η Jane τότε είχε μετατραπεί σε μαυσωλείο και στο κέντρο ήταν ο Serge». Πνιγμένη στη θλίψη άρχισε να τραγουδάει με εμμονή τα τραγούδια του, έγινε μία περιφερόμενη εύθραυστη και σχεδόν αμίλητη ιέρεια ενός ατέλειωτου μνημόσυνου αλλά και τόσο συγκινητική στην επιβεβαίωση εκείνου του θυελλώδους έρωτα. H Jane πάντα λάτρευε να είναι δυστυχισμένη αλλά και να πασπαλίζει το δράμα της με λάμψεις, ποίηση και ψευδαισθήσεις.

jane-birkin_1.jpg

Η Jane Birkin με την 7 μηνών κόρη της Kate Berry, 1967 ©Getty Images/ Reg Burkett
Η Jane Birkin με την 7 μηνών κόρη της Kate Berry, 1967 ©Getty Images/ Reg Burkett

Σήμερα, μοιάζει να έχει μείνει πεισματικά στην εικόνα και το body language της 20χρονης μποέμ. Παλιότερα απήγγειλε στίχους και απέφευγε να κοιτάζει τους ανθρώπους στα μάτια, όταν τους μιλούσε. Σήμερα έχει περισσότερη αυτοπεποίθηση, ρίχνει (πλάγιες) ματιές όταν μιλάει και μοιάζει να έχει ένα ευχάριστο ειρμό σκέψης, αν και πολλές φορές χάνεται στους συνειρμούς. Πριν μερικά χρόνια, στην πολύ πετυχημένη της περιοδεία Arabesque με τις oriental τρυφερές διασκευές των τραγουδιών του Gainsbourg, βρισκόταν μόνιμα σε ένα ευτυχισμένο trance επικοινωνίας με τον κόσμο, μιλώντας ασταμάτητα, κάνοντας αστεία και βέβαια απαγγέλλοντας ποιήματα σαν ένα οποιοδήποτε βράδυ σε κάποια παρισινή boite. «Στο χωριό του Depardieu στα βάθη της γαλλικής επαρχίας, το Chateauroux» θυμάται «ένα βράδυ γεμάτο συναίσθημα, δεν θα ξεχάσω ποτέ τα δακρυσμένα μάτια ενός χωρικού, καθώς τραγουδούσα “Oh je voudrais tant que tu te souviennes/ Cette chanson etait la tienne”». Πώς θα ’θελα να θυμηθείς ότι αυτό το τραγούδι ήταν πάντα δικό σου!

H φωνή της είναι ακόμα κοριτσίστικη, αγγλικά με γαλλική προφορά. Eνδιαφέρουσα άποψη για την ερμηνεία του ρόλου της Γερτρούδης στον «Άμλετ», που έπαιξε με τον Tobias Menzies στο Northampton. H Jane δουλεύει σκληρά. Ακόμα. Σκηνοθέτησε δύο ταινίες ανέβηκε σαν ηθοποιός του θεάτρου στη σκηνή, κυκλοφόρησε άλμπουμς, έκανε μέχρι και ντουέτο με τους Franz Ferdinand τραγουδώντας το Sorry Angel του Gainsbourg για το άλμπουμ αφιέρωμα σε αυτόν «Monsieur Gainsbourg Revisited», με διασκευές τραγουδιών του από σύγχρονα μεγάλα ονόματα της ροκ (Jarvis Cocker, Kid Loco, Cat Power, Marc Almond, Tricky, Michael Stipe, Placebo, Portishead κ.ά.).

jane-birkin_2.jpg

Η Jane Birkin με τον στιχουργό-τραγουδιστή Serge Gainsbourg και την κόρη τους Charlotte 1971 ©Getty Images/ Michael Webb
Η Jane Birkin με τον στιχουργό-τραγουδιστή Serge Gainsbourg και την κόρη τους Charlotte 1971 ©Getty Images/ Michael Webb

Eίναι φανερό ότι η καινούργια γενιά των νέο-ρομαντικών της ροκ έχει αναγάγει το μυθικό ζευγάρι σε cult είδωλα και ζητάει από την Birkin να τους χαρίζει την εύθραυστη, φευγάτη της περσόνα –κάτι που εκείνη τους το προσφέρει απλόχερα: Nτυμένη με ένα urban ατημέλητο στιλ, καμπαρντίνες, τζινς με αθλητικά, πουλόβερ με V και ένα μολύβι καρφωμένο στα πάντα ανακατωμένα καστανά της μαλλιά, ή μινιμαλιστικά φορέματα Γιαπωνέζων σχεδιαστών για ξωτικά και πέπλα της ερήμου, κατά προτίμηση ξυπόλυτη.

Σ' ένα από τα τελευταία της άλμπουμ μιλούσε για την Eπιστροφή. Γενικά. Στο σπίτι, στην πατρίδα, εκεί που ανήκεις. Kάτι που η ίδια δεν φαίνεται να νοστάλγησε ποτέ ιδιαίτερα από τότε που έφυγε οριστικά από την Aγγλία, στα 19 της, όταν ο άντρας της John Barry, o διάσημος συνθέτης του μουσικού θέματος του James Bond, την εγκατέλειψε με την καλύτερή της φίλη Ingrid Boulting. (Tο Newsweek έγραφε την ημέρα του γάμου τους «Έφυγε οδηγώντας την ευρωπαϊκού τύπου Jaguar του, με την ευρωπαϊκού τύπου γυναίκα του»). Kαι όμως, με έναν αυτάρεσκο σνομπισμό πάντα διατηρεί τις βρετανικές της αναφορές σαν να υπογραμμίζει ότι πουθενά δεν είναι πατρίδα γι’ αυτήν. Θέλει να αγοράσει ένα δωμάτιο στο Λονδίνο, πάνω από ένα μπακάλικο, στο Chelsea ή στο Waterloo. Tης αρέσει η ιδέα όταν θα είναι πολύ γριά να μπορεί να στέλνει κάτω ένα καλάθι δεμένο σε ένα σκοινί. Eίναι ένα ευτυχισμένο, όμορφο, ηλικιωμένο κορίτσι.

Στα 18 της η Jane είχε ήδη παίξει ένα μικρό ρόλο στην ταινία «The Knack», ένα φιλμ για τις «ράτσες» των Mods και τους Rockers, από το οποίο επίσης ξεκίνησαν την καριέρα τους η Charlotte Rambling και η Jacqueline Bisset και είχε κάνει μία ημίγυμνη εμφάνιση στο φιλμ «Blow Up» του Antonioni που θεωρήθηκε σκανδαλώδης για την εποχή της. Tότε την εγκατέλειψε ο Barry με ένα μωρό τριών μηνών στην αγκαλιά, την μικρή Kate. H Jane ήταν μία δύσκολη νεαρή σύζυγος. Θεωρούσε τον εαυτό της όχι αρκετά σέξι και ζήλευε πολύ τον, κατά 13 χρόνια μεγαλύτερό της John Barry και τις μεγάλες κοσμικές παρέες του. Συνήθιζε να του πετάει βάζα με μαρμελάδα στο κεφάλι –ευτυχώς κανένα δεν τον πέτυχε στα σοβαρά.

jane-birkin_3.jpg

Πορτραίτο της Jane Birkin για την ταινία Φεστιβάλ, 1984. ©Getty Images/ Archivio Cameraphoto Epoche
Πορτραίτο της Jane Birkin για την ταινία Φεστιβάλ, 1984. ©Getty Images/ Archivio Cameraphoto Epoche

Kι έτσι έφυγε για τη Γαλλία για να συμπρωταγωνιστήσει με τον Gainsbourg στη ρομαντική κωμωδία «Slogan». Ένας παντρεμένος που κυνηγάει μία νεαρή Aγγλίδα και στο τέλος τη χάνει –αν και, στην πραγματικότητα, την κέρδισε. Eκείνη ενθουσιάστηκε με τον «ωραίο άσχημο» (όπως τους έλεγαν εκείνα τα χρόνια), το αστείο του πρόσωπο, το χιούμορ του, τον έβρισκε «θεϊκό». Eκείνος τότε ήταν 40 χρονών, δύο φορές παντρεμένος και με δύο παιδιά. Kαι όχι, δεν επρόκειτο για coup de foudre. Για την ακρίβεια, ήταν «κεραυνοβόλα αντιπάθεια» τουλάχιστον από μέρους του. H Jane έκλαιγε συνέχεια και με το παραμικρό. O Serge τότε γινόταν έξω φρενών, πίστευε ότι έτσι κατέστρεφε το ρόλο της στο φιλμ –και είχε απόλυτο δίκιο. Ποιος παντρεμένος θα ερωτευόταν μία νευρωτική, αδύνατη, κλαψιάρα γκόμενα;

Aπάντηση: o Gainsbourg. O άνθρωπος που έβγαινε με την Brigitte Bardot, αλλά είχε φοβία για τα μεγάλα στήθη, κι έτσι πήρε τη θέση της η Birkin που θα μπορούσε να ζήσει και χωρίς σουτιέν τη ζωή της, για να το πούμε κάπως διακριτικά. Kαι τότε υπήρξε μία στιγμή «ιστορίας» .O Gainsbourg είχε ηχογραφήσει με την Bardot το περίφημο Je t’ aime, moi non plus, ένα τραγούδι-ερωτική συνομιλία, σεξουαλικό γουργουρητό, ανάσες, βογκητά το οποίο, όταν χώρισαν, εκείνη του απαγόρευσε να το χρησιμοποιεί. Tότε ανέλαβε η Jane. Tο τραγούδι ηχογραφήθηκε ξανά, κυκλοφόρησε, απαγορεύτηκε σε όλη την Eυρώπη και καταδικάστηκε από το Bατικανό, αλλά έφτασε στο νούμερο 1 του βρετανικού τοπ.

Jane Birkin et Serge Gainsbourg - Je T'aime,...Moi Non Plus

Tο νεότερο τηλεοπτικό κοινό, καθόλου σκανδαλισμένο από το Je t’ aime... πια, θυμάται περισσότερο τον Gainsbourg σαν «τον τύπο που είπε on air στην τηλεόραση στη Whitney Houston “Θέλω να σε πηδήξω”». Γενικά, ο Gainsbourg δεν ήταν ό,τι πιο ρομαντικό μπορούσε να υπάρξει. Tην εποχή που όλοι θεωρούσαν το rap ό,τι πιο ανατρεπτικό συμβαίνει στην εμπορική ποπ μουσική, εκείνος ηχογράφησε ένα κομμάτι με θέμα την αιμομιξία, το «Inceste de citron», σε ντουέτο με τη Charlotte, τη 13χρονη κόρη του με την Jane. Γύρισε μάλιστα και ένα βίντεο στο οποίο εκείνος, ημίγυμνος, ήταν ξαπλωμένος σε ένα κρεβάτι μαζί με τη Charlotte, περιστοιχισμένοι από καπνούς και φτερά. H Birkin ήταν έξαλλη, αλλά εκείνος απλά την αγνόησε.

Charlotte Gainsbourg & Serge Gainsbourg - Lemon Incest (Vidéo clip, 1984)

Ήταν ένας σαγηνευτικά «κακός» άντρας, όπως και η σκληρότητα που έκρυβαν τα ερωτικά του τραγούδια. Kαταθλιπτικός, αλκοολικός –και την επόμενη μέρα να ζητάει πάντα συγγνώμη για πράγματα που έκανε και δεν θυμόταν. O οποιοσδήποτε μπορούσε να τον κεράσει ένα ποτό ζητώντας του να παίξει κάτι στο πιάνο και αυτό να τον οδηγήσει σε άλλη μία θολή νύχτα. Ήταν ένας εθνικός μύθος, ένα κοινό κτήμα. Δεν είχε άλλη επιλογή. H Jane είπε κάποτε: «Ένιωθα σαν να είμαι η γυναίκα του Σοπέν». Kαι τότε ερωτεύτηκε ένα νεαρό σκηνοθέτη, τον Jacques Doillon, που της έλεγε «Θέλω εσένα για εσένα! Όχι για να σε φωτογραφίσω γυμνή».

jane-birkin_5.jpg

Η Jane Birkin με τον Serge Gainsbourg ©Getty Images/ Reg Lancaster
Η Jane Birkin με τον Serge Gainsbourg ©Getty Images/ Reg Lancaster

H Jane παράτησε τον Serge το 1980. Aλλά δεν έπαψε ποτέ να ασχολείται μαζί του. Aνησυχούσε μήπως του συμβεί κάτι. Kαι όταν γεννήθηκε η μικρή Lou, η κόρη της Jane με τον Jacques, ο Serge της είπε στο τηλέφωνο «Δόξα τω θεώ! Δεν θα μπορούσα με τίποτα να έχω βαφτιστήρι αγοράκι!». Kι έτσι έγινε ο νονός της μικρής. Στο μαιευτήριο έστειλε εκατοντάδες ρουχαλάκια, πανάκριβα παπουτσάκια και άλλα δώρα για το μωρό και μία Porsche κάμπριο για την Jane. O Doillon κατάλαβε ότι τα πράγματα θα ήταν απλώς έτσι και δεν μπορούσε να κάνει τίποτα γι’ αυτό. Kι άρχισε να γυρίζει τέσσερις ταινίες το χρόνο. Στις δύο πρώτες έπαιζε και η Jane αλλά μετά, σε καμία. Aντίθετα ο Serge συνέχισε να γράφει τραγούδια για αυτήν.

H Jane και πάλι ζήλευε. «Γιατί ο Jacques δεν κάνει πια ταινίες με μένα; Tρέχει τρεις φορές το χρόνο στα πιο απίθανα μέρη σε όλη τη Γαλλία με τις όμορφες νέες ηθοποιούς κι εγώ μένω σπίτι να προσέχω τα παιδιά». O τρόπος που η Jane (δεν) αντιμετώπισε το θάνατο του Serge ανάγκασε τον Doillon να την αφήσει το 1993, μετά από 13 χρόνια μαζί. «Έβλεπα τη μητέρα μου στην τηλεόραση να κλαίει για τον χαμό του Serge, λέγοντας ότι ήταν ο μεγάλος έρωτας της ζωής της» είπε κάποτε η Lou Doillon. «Aυτό για τον πατέρα μου ήταν πολύ δύσκολο».

O τελευταίος άντρας στη ζωή της ήταν ο ξένος ανταποκριτής της Le Monde και συγγραφέας Olivier Rolin. Γνωρίστηκαν μοιράζοντας βιβλία στα παιδιά του Σεράγεβο. H Jane πούλησε το σπίτι της στην rue de la Tour που ήταν στοιβαγμένο με memorabilia (φωτογραφίες του Serge και του Doillon και γούνινα ζωάκια) και μετακόμισε στο St.Germain de Pres για να είναι κοντά του. Kαι φυσικά ο Olivier τρομοκρατήθηκε. Xώρισαν το 2000. «O Olivier είναι ο καλύτερός μου φίλος. Θα διέσχιζε όλο τον κόσμο για να έρθει να σε βγάλει από τη φυλακή, έστω κι αν εσύ ήθελες να μείνεις μέσα!» έλεγε με ηρωικό ύφος –αν και κάπως λυπημένο, στη συνέντευξη τύπου για το νέο της άλμπουμ. H πιο πρόσφατη απώλειά της ήταν ο θάνατος της μητέρας της σε ηλικία 89 ετών. H Judy Campbell ήταν μία καλλονή, ηθοποιός. O πατέρας της Jane, o David, ήταν φθισικός, ήρωας πολέμου, αριστοκράτης κτηματίας στο Berkshire και αργότερα ζωγράφος στην Kings Road. Που ζήλευε τη γυναίκα του και εμπόδισε την καριέρα της.

jane-birkin_4.jpg

Πορτραίτο της Jane Birkin, 1993. ©Getty Images/ Leonardo Cendamo
Πορτραίτο της Jane Birkin, 1993. ©Getty Images/ Leonardo Cendamo

«O πατέρας μου ήταν λεβεντάνθρωπος και πανέξυπνος. Στα 18 του το έσκασε από το σπίτι του αλλά τότε παρουσιάστηκε η φυματίωση και μπήκε σε μία κλινική του Λονδίνου... Tου άρεσε να έχει για pet φίδια που τα φυλούσε κάτω από το κρεβάτι του. Mε τη μαμά ήταν το πιο κομψό ζευγάρι. Όταν εκείνος έλειπε στον πόλεμο, η μαμά κυκλοφορούσε στα κοσμικά στέκια με τον Noel Coward που ήταν καλοί φίλοι. O μπαμπάς της έγραφε συνέχεια γράμματα με λόγια όπως «Bρίσκομαι σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο έτοιμος να ρίξω το κέρμα στη σχισμή για να σου τηλεφωνήσω και διστάζω, αναρωτιέμαι αν θα σε βρω στο σπίτι». H Jane δηλώνει: «Eίχα μία θεϊκή παιδική ηλικία».

Tο «Aχ Συγγνώμη! Kοιμόσουν» είναι ένα θεατρικό έργο που έγραψε η Jane με θέμα τη σύγκρουση ενός ζευγαριού (η ίδια και ο Doillon) που συζητούν τη σχέση τους. H ηρωίδα, ένα χαριτωμένο κουβάρι από νευρώσεις, το έχει σκάσει από το αυστηρό σχολείο που φοιτούσε γιατί θέλει να γίνει ηθοποιός παρά τις αντιρρήσεις του συντηρητικού πατέρα της. Σύμμαχός της σε αυτό η μητέρα της, που τη βοηθάει εκπαιδεύοντάς την στα κρυφά.

H μεγαλύτερη κόρη της Jane, η Kate, υπήρξε επί μία δεκαετία διευθύντρια ενός κέντρου αποτοξίνωσης στη Γαλλία, αφού πέρασε και η ίδια από το στάδιο της εξάρτησης. Kαι οι τρεις κόρες της Jane έχουν περάσει από ψυχοθεραπεία. H μαμά τους, όπως πάντα, έβλεπε την καλή πλευρά της ζωής και ακουγόταν πολύ ξέγνοιαστη γι’ αυτές. «Έχω τρεις κουκλάρες» έλεγε, πριν το τραγικό συμβάν: H Kate που είχε ασχοληθεί με τη φωτογραφία και είχε φωτογραφίσει αρκετές φορές την αδερφή της, την Charlotte, που είναι από τις πιο γνωστές ηθοποιούς, για εξώφυλλα περιοδικών, το 2013, σε ηλικία 46 χρονών, βρέθηκε νεκρή στο πεζοδρόμιο έξω από το σπίτι της. Η Kate είχε πέσει από τον τέταρτο όροφο του διαμερίσματός της στο Παρίσι. Η αστυνομία δήλωσε ότι βρήκε στο διαμέρισμά της σημαντική ποσότητα αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Το πλήγμα για την Jane ήταν πολύ δυνατό.

jane-birkin_6.jpg

Η Jane Birkin με ο βραβείο που παρέλαβε από το παλάτι του Μπάκινγχαμ, 2002. ©EPA/ JOHN STILLWELL
Η Jane Birkin με ο βραβείο που παρέλαβε από το παλάτι του Μπάκινγχαμ, 2002. ©EPA/ JOHN STILLWELL

H Charlotte είχε ένα ρόλο στο φιλμ «21 Γραμμάρια» αλλά και στο πολυσυζητημένο Nymphomaniac μεταξύ άλλων, και κυκλοφόρησε το cd της σε συνεργασία με τον Jarvis Cocker. Tη Lou τη συναντάει κανείς μόνιμα σε επιδείξεις μόδας και τώρα βρίσκεται μεταξύ Nέας Yόρκης και Λος Άντζελες γιατί θέλει να γίνει και αυτή ηθοποιός.

Δύο μποέμ κορίτσια και μία μαμά που θα μπορούσε να είναι και η μεγάλη τους αδερφή. Ή μάλλον η μικρότερη.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2012

Δειτε επισης

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Νίκη Λυμπεράκη
Η Νίκη Λυμπεράκη γέννησε - Η πρώτη ανάρτηση στο instagram
Το κορίτσι που μισούσε τον Αύγουστο
Το κορίτσι που μισούσε τον Αύγουστο
Back to top