Ψάχνεις τον δολοφόνο; Ρίξε πρώτα μια ματιά στα ρούχα
Στα έργα της Άγκαθα Κρίστι, ένα φόρεμα, ένα καπέλο ή ένα κόσμημα μπορεί να είναι πολύ περισσότερα από μια λεπτομέρεια της εμφάνισης. Μερικές φορές, είναι μέρος του ίδιου του μυστηρίου
Ένα φόρεμα μπορεί να σε κάνει να το κοιτάξεις δύο φορές. Ένα ζευγάρι γάντια μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Ένα κόσμημα μπορεί να είναι λαμπερό αλλά στο τέλος να μοιάζει εντελώς ασήμαντο. Στα μυστήρια της Άγκαθα Κρίστι, όμως, καλό θα ήταν να μην αγνοείς τίποτα από όλα αυτά.
Η «Βασίλισσα του Εγκλήματος» είχε μάτι για τα ρούχα και αυτό φαίνεται ξανά και ξανά στα βιβλία της. Καπέλα, παλτά, κραγιόν, κοσμήματα, ακόμη και το χρώμα ενός φορέματος δεν βρίσκονται πάντα εκεί μόνο για να μας πουν πώς είναι ντυμένος ένας χαρακτήρας. Μπορούν να γίνουν στοιχεία για την ηλικία, την κοινωνική θέση ή την ταυτότητά του και, ακόμη καλύτερα, να κρύψουν κάτι που δεν θέλει με τίποτα να καταλάβουμε - και το ωραίο εδώ είναι ότι η ίδια η συγγραφέας, πολλές φορές έχει αφήσει τη λεπτομέρεια μπροστά στα μάτια μας πολύ πριν καταλάβουμε γιατί έπρεπε να την προσέξουμε.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το ενδιαφέρον της για τα ρούχα, πάντως, είχε ξεκινήσει πολύ πριν περάσει στις ιστορίες της. Όπως αναφέρεται στο επίσημο αρχείο της Άγκαθα Κρίστι, στα 15 της επέστρεψε στη Γαλλία για να ολοκληρώσει την εκπαίδευσή της και έμεινε σε διάφορες πανσιόν στο Παρίσι. Εκεί άρχισε να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη μόδα και τα ρούχα, μια λεπτομέρεια από τη νεότητά της που αποκτά άλλο ενδιαφέρον όταν ξέρεις πόσο σημαντικά θα γίνονταν αργότερα στις ιστορίες της.
Πριν λίγες μέρες, αυτή ακριβώς η πλευρά των ιστοριών της βρέθηκε στο επίκεντρο του International Agatha Christie Festival στο Τόρκι. Η ιστορικός μόδας, συγγραφέας και αναλύτρια εγκληματολογικών ενδυμάτων Άμπερ Μπούτσαρτ παρουσίασε την ομιλία «The Forensic Fashion of Agatha Christie», ψάχνοντας μέσα στα ίδια τα αστυνομικά μυθιστορήματα της Κρίστι τη σχέση ανάμεσα στα ρούχα και το έγκλημα.
Τι φορούσε το θύμα; Γιατί κάποιος άλλαξε ρούχα; Τι μπορεί να προδώσει ένα ύφασμα; Γιατί μια φαινομενικά αθώα λεπτομέρεια στην εμφάνιση ενός χαρακτήρα αξίζει τελικά τόση προσοχή; Στην Άγκαθα Κρίστι, ακόμη και η ντουλάπα μπορεί να κρύβει στοιχεία για τη λύση του μυστηρίου. Αυτή ήταν και η αφορμή να ψάξουμε λίγο περισσότερο τη δική της σχέση με τη μόδα.
Η δημοσιογράφος και ραδιοφωνική παραγωγός μιλά για μια από τις ηρωίδες της ζωής της
«Dressed to Kill» και τα ρούχα περνούν στην οθόνη
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η μόδα, βέβαια, δεν εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο φεστιβάλ φέτος. Το 2022, το Torre Abbey στο Τόρκι φιλοξένησε την έκθεση «Dressed to Kill: Agatha Christie and Costume Design», που είχε στηθεί γύρω από αυθεντικά κοστούμια γνωστών μεταφορών των έργων της Άγκαθα Κρίστι στην οθόνη. Η έκθεση άνοιξε στο πλαίσιο του International Agatha Christie Festival εκείνης της χρονιάς και παρέμεινε ανοιχτή από τις 10 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 20 Νοεμβρίου.
Γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου του 1890
Και μόνο τα ονόματα αρκούσαν για να θέλεις να μπεις μέσα. Ανάμεσα στα αυθεντικά κοστούμια της έκθεσης βρίσκονταν εκείνα που είχαν φορέσει η Μπέτι Ντέιβις και η Άντζελα Λάνσμπερι στο «Έγκλημα στον Νείλο» του 1978, η Μάγκι Σμιθ στο «Έγκλημα κάτω από τον ήλιο» του 1982, η Έμιλι Μπλαντ στην τηλεοπτική μεταφορά του «Έγκλημα στον Νείλο» το 2004 και η Τζούντι Ντεντς στο «Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές» του 2017.
Η έκθεση δεν είχε στηθεί μόνο για να χαζεύει κανείς τα φορέματα. Το υλικό που τη συνόδευε εξηγούσε τι προσπαθούσαν να πουν οι ενδυματολόγοι μέσα από κάθε κοστούμι και πόσα μπορεί να αποκαλύψει μια εμφάνιση για τον χαρακτήρα που τη φορά. Δίπλα στα αυθεντικά κοστούμια υπήρχαν και δημιουργίες φοιτητών του South Devon College, οι οποίοι είχαν κληθεί να σχεδιάσουν δικά τους looks εμπνευσμένα από τη ζωή και τα έργα της Άγκαθα Κρίστι.
Στα βιβλία, πάντως, τα ρούχα είχαν ακόμη περισσότερη δουλειά να κάνουν.
Όταν ένα μαύρισμα έγινε μέρος της μεταμφίεσης
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Στο «Έγκλημα κάτω από τον ήλιο» η εμφάνιση της Κριστίν Ρέντφερ κρύβει ένα από τα πιο ωραία στοιχεία της λύσης. Στην κινηματογραφική μεταφορά του 1982, όπου την υποδύεται η Τζέιν Μπίρκιν, μαθαίνουμε αρκετά νωρίς ότι αποφεύγει τον ήλιο επειδή το δέρμα της καίγεται εύκολα. Μια πληροφορία που εκείνη τη στιγμή ακούγεται σχεδόν άσχετη, αλλά αργότερα αποκτά τελείως διαφορετική σημασία.
Η λύση βρίσκεται τελικά σε πράγματα που έχουμε ήδη δει ή ακούσει. Το χλωμό δέρμα της Κριστίν, το τεχνητό μαύρισμα, το μαγιό και το καπέλο γίνονται κομμάτια της ίδιας απάτης. Ακόμη και το μαύρισμα ξεπλένεται αμέσως μετά, όταν επιστρέφει στο ξενοδοχείο και κάνει μπάνιο, εξηγώντας παράλληλα γιατί εκείνη την ώρα είχε πέσει η πίεση του νερού.
Τι μπορεί να συνδέει ένα παπούτσι με ένα στηθοσκόπιο;
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η βασίλισσα του αστυνομικού μυθιστορήματος και οι σκοτεινές στιγμές της ζωής της
Στο «Hickory Dickory Dock», όλα ξεκινούν με μια σειρά από παράξενες μικροκλοπές και φθορές σε έναν φοιτητικό ξενώνα. Η λίστα που φτάνει στα χέρια του Πουαρό μοιάζει σχεδόν αδύνατο να βγάζει νόημα. Ένα μόνο βραδινό παπούτσι από ένα ζευγάρι, ένα βραχιόλι, πούδρα, κραγιόν, σκουλαρίκια, ένα στηθοσκόπιο, σοκολατάκια, ένα μεταξωτό φουλάρι και ένα σακίδιο είναι μερικά μόνο από όσα έχουν εξαφανιστεί ή καταστραφεί. Ακόμη και το επίσημο αρχείο της Άγκαθα Κρίστι στέκεται στην παραξενιά αυτής της λίστας, όπου ένα πολύτιμο διαμαντένιο δαχτυλίδι εξαφανίζεται για να βρεθεί τελικά μέσα σε ένα πιάτο σούπας.
Αυτή ακριβώς η παράλογη λίστα είναι που τραβά την προσοχή του Πουαρό. Γιατί να εξαφανιστεί μόνο το ένα παπούτσι από ένα ζευγάρι; Τι σχέση μπορεί να έχει ένα κραγιόν με ένα στηθοσκόπιο, ένα κουτί σοκολατάκια ή ένα διαμαντένιο δαχτυλίδι που βρέθηκε μέσα στη σούπα; Ο ίδιος αρχίζει να εξετάζει τα αντικείμενα ένα προς ένα και σύντομα γίνεται ξεκάθαρο ότι δεν έχουν όλα την ίδια σημασία ούτε έχουν εξαφανιστεί για τον ίδιο λόγο. Κάποια συνδέονται πραγματικά με όσα συμβαίνουν στον ξενώνα, ενώ άλλα έχουν μπει στη μέση και κάνουν μια ήδη παράξενη ιστορία ακόμη πιο μπερδεμένη.
Το πόσο σημαντικές μπορούν να γίνουν αυτές οι φαινομενικά ασήμαντες λεπτομέρειες στα βιβλία της Κρίστι έχει φτάσει μέχρι και στην ακαδημαϊκή έρευνα. Η Evie Isabel Jeffrey αφιέρωσε τη διδακτορική της διατριβή στο Newcastle University στα αντικείμενα γυναικείας μόδας που εμφανίζονται στα αστυνομικά έργα της, δίνοντάς της τον πολύ ταιριαστό τίτλο «Accessories to Murder». Κοσμήματα, καπέλα, καλλυντικά και μακιγιάζ εξετάζονται εκεί όχι απλώς ως κομμάτια της εμφάνισης των ηρωίδων, αλλά για τον τρόπο που συνδέονται με την ταυτότητα, το έγκλημα και τελικά με όσα η Κρίστι θέλει να μας κάνει να δούμε ή να μη δούμε.
Ένα παλτό που θα μπορούσε να ανήκει σχεδόν σε όλους
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Στο «The Mousetrap», το θεατρικό της Άγκαθα Κρίστι που έκανε πρεμιέρα στο West End το 1952, μια ομάδα ανθρώπων βρίσκεται αποκλεισμένη από το χιόνι στο Monkswell Manor και σύντομα γίνεται ξεκάθαρο ότι ένας δολοφόνος βρίσκεται ανάμεσά τους. Η αστυνομία έχει στα χέρια της και μια περιγραφή του προσώπου που αναζητά. Σκούρο παλτό, ανοιχτόχρωμο κασκόλ και μαλακό καπέλο από τσόχα.
Ακούγεται αρκετά συγκεκριμένο, μέχρι να κοιτάξεις λίγο καλύτερα ποιοι βρίσκονται μέσα στο σπίτι. Περισσότεροι από ένας φορούν ρούχα που ταιριάζουν στην περιγραφή και ακόμη και η Μις Κέισγουελ στέκεται μέσα στο ίδιο το έργο στο πόσο γενικά είναι αυτά τα χαρακτηριστικά. Ένα σκούρο παλτό και ένα κασκόλ, τελικά, δεν σε βοηθούν ιδιαίτερα όταν θα μπορούσαν να ανήκουν σε περισσότερους από έναν υπόπτους.
Εδώ τα ρούχα λειτουργούν σχεδόν ανάποδα από ό,τι θα περίμενες από ένα στοιχείο σε μια αστυνομική ιστορία. Δεν ξεχωρίζουν τον δολοφόνο από τους υπόλοιπους, αλλά τον βοηθούν να χαθεί ανάμεσά τους. Και ένα ντύσιμο τόσο συνηθισμένο για ένα χιονισμένο αγγλικό τοπίο γίνεται χρήσιμο ακριβώς επειδή δεν έχει τίποτα το ξεχωριστό.
Η γυναίκα με τα μαύρα που μπέρδεψε τον Πουαρό
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Στο «Lord Edgware Dies», ο Πουαρό βρίσκεται μπροστά σε ένα άλλοθι που μοιάζει δύσκολο να αμφισβητηθεί. Η ηθοποιός Τζέιν Γουίλκινσον έχει κάθε λόγο να θεωρείται ύποπτη για τη δολοφονία του συζύγου της, μόνο που την ώρα του εγκλήματος βρίσκεται σε δείπνο μαζί με αρκετούς ανθρώπους που επιβεβαιώνουν την παρουσία της. Την ίδια ώρα, όμως, μια γυναίκα φτάνει στο σπίτι του λόρδου Έτζγουερ, συστήνεται ως Τζέιν και ζητά να τον δει. Λίγο αργότερα εκείνος βρίσκεται νεκρός.
Τα πράγματα μπερδεύονται ακόμη περισσότερο εξαιτίας της Κάρλοτα Άνταμς, μιας μίμου που μπορεί να αντιγράψει εντυπωσιακά καλά την Τζέιν. Και ένα από τα στοιχεία που τραβούν την προσοχή του Πουαρό είναι ένα καπέλο. Η Κάρλοτα είχε αγοράσει ένα σχέδιο που άφηνε στη σκιά την αριστερή πλευρά του προσώπου της, κάτι που αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν θυμηθούμε ότι η Τζέιν έχει μια μικρή ελιά στην άκρη του αριστερού ματιού, ενώ η Κάρλοτα όχι. Ο ίδιος ο Πουαρό συνδέει αυτή τη διαφορά με την περίεργη επιλογή του καπέλου.
Υπάρχουν όμως και τα μαύρα ρούχα. Ο μπάτλερ του λόρδου Έτζγουερ περιγράφει τη γυναίκα που έφτασε εκείνο το βράδυ με μαύρο φόρεμα περιπάτου, μικρό μαύρο καπέλο, πέρλες και γκρι γάντια. Την ίδια στιγμή, η Τζέιν είναι γνωστό ότι δεν συνηθίζει να φορά μαύρα. Όλα μοιάζουν λοιπόν να σπρώχνουν τον Πουαρό προς μια αρκετά βολική εξήγηση. Η γυναίκα που πήγε στο σπίτι δεν ήταν η Τζέιν αλλά κάποια που προσποιούνταν ότι ήταν εκείνη.
Μόνο που η πραγματική ανταλλαγή ταυτότητας έχει γίνει αλλού. Στην τελική εξήγηση του Πουαρό μαθαίνουμε ότι η Κάρλοτα και η Τζέιν είχαν συναντηθεί νωρίτερα σε δωμάτιο του Piccadilly Palace και είχαν αλλάξει ρούχα. Η Κάρλοτα έφυγε φορώντας ξανθιά περούκα, λευκό φόρεμα από ταφτά και γούνα ερμίνας και πήγε στο δείπνο ως Τζέιν. Η πραγματική Τζέιν φόρεσε σκούρα περούκα, τα ρούχα και τα pince-nez της Κάρλοτα και ήταν εκείνη που εμφανίστηκε στο σπίτι του συζύγου της.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Τα ρούχα έχουν κάνει εδώ κάτι πολύ πιο έξυπνο από το να κρύψουν απλώς μια ταυτότητα. Έχουν βοηθήσει να στηθεί η λάθος εκδοχή της ιστορίας. Το καπέλο, τα μαύρα, το λευκό φόρεμα και η γούνα βρίσκονται όλα μπροστά μας, αλλά για μεγάλο μέρος της υπόθεσης μας κάνουν να κοιτάζουμε προς τη λάθος γυναίκα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η Άμπερ Μπούτσαρτ έχει έναν ακόμη λόγο να κοιτάζει διαφορετικά όλες αυτές τις λεπτομέρειες. Έχει γράψει πέντε βιβλία γύρω από την ιστορία και την κουλτούρα της ένδυσης, έχει ερευνήσει και παρουσιάσει εκπομπές για τη μόδα στο BBC και σήμερα εργάζεται ως σύμβουλος εγκληματολογικής ανάλυσης ενδυμάτων για την ApEx Forensics στο University of Exeter. Εκεί συμμετέχει σε πραγματικές υποθέσεις που απαιτούν εξέταση ρούχων και υφασμάτων, ενώ βρίσκεται και στη βάση ειδικών της βρετανικής National Crime Agency.
Αυτή ακριβώς την εμπειρία έφερε φέτος και στο International Agatha Christie Festival. Όπως εξηγεί το ίδιο το φεστιβάλ παρουσιάζοντας την ομιλία της, η Μπούτσαρτ στράφηκε στα στοιχεία που βρίσκονται μέσα στα αστυνομικά μυθιστορήματα της Κρίστι για να εξετάσει τη σχέση ανάμεσα στα ρούχα και το έγκλημα.
Και..μετά από όλα αυτά, δύσκολα θα ξαναδούμε ένα καπέλο, ένα παλτό ή ένα κραγιόν σε ιστορία της Άγκαθα Κρίστι σαν μια απλή λεπτομέρεια της εμφάνισης. Γιατί την επόμενη φορά που ο Πουαρό θα κοιτάξει λίγο περισσότερο τι φοράει κάποιος, μάλλον θα κάνουμε κι εμείς το ίδιο.
Τα πιο διαβασμένα άρθρα του Look μια φορά την εβδομάδα στο mail σου! Εγγράψου εδώ >>>
Κατάλληλες για να χωρέσουν laptop ή ταπεράκια αλλά και για after office
