Πόσους φίλους χρειαζόμαστε τελικά; Η επιστήμη ανατρέπει όσα ξέραμε
Για χρόνια, όταν η συζήτηση έφτανε στο πόσους φίλους μπορεί πραγματικά να έχει ένας άνθρωπος, η απάντηση έμοιαζε σχετικά απλή: λίγους πολύ κοντινούς και έναν πολύ μεγαλύτερο κύκλο ανθρώπων με τους οποίους διατηρεί πιο χαλαρές σχέσεις. Νέα έρευνα, ωστόσο, υποστηρίζει ότι το δίλημμα «ποιότητα ή ποσότητα» στις φιλίες ίσως είναι εξαρχής λάθος.
Η Τζέσικα Άιερς, επίκουρη καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Boise State, και οι συνεργάτες της διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι μπορούν να επιθυμούν ταυτόχρονα ένα μεγάλο κοινωνικό δίκτυο και βαθιές, συναισθηματικά στενές φιλίες μέσα σε αυτό.
Το εύρημα έρχεται να αμφισβητήσει μια από τις πιο γνωστές θεωρίες γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις. Ο ανθρωπολόγος Ρόμπιν Ντάνμπαρ είχε υποστηρίξει ότι οι άνθρωποι τείνουν να έχουν περίπου πέντε πολύ στενούς φίλους και ένα ευρύτερο κοινωνικό δίκτυο περίπου 150 ατόμων. Στην πραγματική ζωή, όμως, τα πράγματα φαίνεται ότι είναι πολύ πιο σύνθετα.
Η σημασία της φιλίας δεν είναι μόνο συναισθηματική. Έρευνες έχουν συνδέσει τις ισχυρές κοινωνικές σχέσεις με καλύτερη υγεία και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, ενώ η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά μπορούν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία. Παρ' όλα αυτά, σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center το 2023, το 8% των ενηλίκων στις ΗΠΑ δήλωνε ότι δεν είχε κανέναν στενό φίλο.
Η Άιερς και ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Ντιέγκο Γκεβάρα Μπελτράν, προσπάθησαν να εξετάσουν γιατί ορισμένοι άνθρωποι δημιουργούν μεγάλους κοινωνικούς κύκλους ενώ άλλοι προτιμούν μικρότερα δίκτυα και, κυρίως, πώς αυτές οι επιλογές συνδέονται με τη μοναξιά και την ικανοποίηση που αντλούμε από τις σχέσεις μας.
Στο πλαίσιο πέντε διαφορετικών μελετών, με συμμετέχοντες κυρίως από τις ΗΠΑ αλλά και από χώρες όπως οι Φιλιππίνες, η Αίγυπτος και η Βραζιλία, οι ερευνητές εξέτασαν τόσο την επιθυμία των ανθρώπων να έχουν πολλούς φίλους όσο και την ανάγκη τους για συναισθηματική εγγύτητα.
Μικρές καθημερινές κινήσεις μπορούν να βοηθήσουν τα ζευγάρια να ξαναβρούν τη χαμένη οικειότητα.
Κάποιος μπορεί να θέλει δεκάδες φίλους και γνωστούς και ταυτόχρονα να επιζητεί πολύ βαθιές σχέσεις με ορισμένους από αυτούς. Μπορεί επίσης να προτιμά περισσότερο τη μία πλευρά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει ανάγκη και την άλλη.
Οι άνθρωποι που δήλωναν ότι επιθυμούν μεγαλύτερα κοινωνικά δίκτυα ήταν συνήθως περισσότερο εξωστρεφείς και πράγματι είχαν περισσότερους φίλους. Είχαν επίσης περισσότερα άτομα στα οποία μπορούσαν να απευθυνθούν για βοήθεια.
Από την άλλη πλευρά, η έντονη επιθυμία για μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα φάνηκε σε αρκετές περιπτώσεις να λειτουργεί σαν «συναγερμός»: οι άνθρωποι που την εξέφραζαν συχνά δεν ήταν ικανοποιημένοι από την ποιότητα των υπαρχουσών φιλιών τους.
Με άλλα λόγια, μπορεί κάποιος να έχει πολλούς φίλους αλλά να αισθάνεται μόνος επειδή καμία από αυτές τις σχέσεις δεν του προσφέρει την εγγύτητα που χρειάζεται.
Έρευνα αποκαλύπτει τις καθημερινές πράξεις που αποδεικνύουν την αφοσίωση του συντρόφου
Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή όπου μεγάλο μέρος της κοινωνικής ζωής έχει μεταφερθεί στο διαδίκτυο. Όπως εξηγεί η Άιερς στο Scientific American, οι φιλίες που συντηρούνται κυρίως διαδικτυακά τείνουν να προσφέρουν μικρότερη ικανοποίηση από τις σχέσεις που περιλαμβάνουν συστηματική επαφή πρόσωπο με πρόσωπο.
Η λύση, σύμφωνα με την ίδια, δεν είναι απαραίτητα να αποκτήσει κάποιος περισσότερους φίλους. Μπορεί να χρειάζεται απλώς διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας με αυτούς που ήδη έχει.
Οι συναντήσεις από κοντά φαίνεται να παραμένουν κρίσιμες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ίδια συνταγή λειτουργεί για όλους. Η έρευνα γύρω από τη φιλία δείχνει, για παράδειγμα, ότι οι γυναίκες τείνουν συχνότερα να αναπτύσσουν σχέσεις που βασίζονται στη συζήτηση και στην άμεση συναισθηματική επικοινωνία, ενώ οι άνδρες συχνά χτίζουν φιλίες μέσα από κοινές δραστηριότητες, όπως ο αθλητισμός ή η παρακολούθηση ενός αγώνα.
Οι διαφορές αυτές δεν σημαίνουν ότι άνδρες και γυναίκες επιθυμούν διαφορετικού είδους κοινωνικά δίκτυα. Σύμφωνα με την Άιερς, και οι δύο αναζητούν τόσο εύρος όσο και συναισθηματικό βάθος στις φιλίες τους.
Όσο για το πώς δημιουργούνται νέες φιλίες, η ψυχολόγος επισημαίνει δύο στοιχεία: αυθεντικότητα και κοινά ενδιαφέροντα. Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται πότε κάποιος δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για εκείνους, ενώ μια κοινή δραστηριότητα ή ένα κοινό ενδιαφέρον δημιουργεί ένα φυσικό σημείο εκκίνησης για μια σχέση που μπορεί να διατηρηθεί στον χρόνο.
Το βασικό συμπέρασμα της νέας έρευνας ίσως είναι τελικά απλούστερο από όσο ακούγεται: δεν υπάρχει ένας «σωστός» αριθμός φίλων.
Ούτε χρειάζεται να επιλέξουμε ανάμεσα σε πέντε πολύ κοντινούς ανθρώπους και έναν μεγάλο κοινωνικό κύκλο. Το ερώτημα είναι αν οι σχέσεις που έχουμε καλύπτουν τις δικές μας ανάγκες - τόσο για ανθρώπους γύρω μας όσο και για ανθρώπους που πραγματικά αισθανόμαστε κοντά μας.
Πηγή: Scientific American
Τα πιο διαβασμένα άρθρα του Look μια φορά την εβδομάδα στο mail σου! Εγγράψου εδώ >>>
Από τα μηνύματα στην πεζοπορία και το σκάκι
