Το cancel του Τζον Γκαλιάνο, η Γουίντουρ που ξέχασε και οι άνθρωποι του Met Gala που δεν τον συγχώρησαν ποτέ

Η είδηση έσκασε την τελευταία μέρα του Αυγούστου, από το πουθενά. Στην αρχή, τουλάχιστον, έτσι φάνηκε. Ο Τζον Γκαλιάνο αποσύρεται από την έκθεση του Costume Institute για το 2027 και το Met ανακοίνωσε ότι η πολυσυζητημένη «John Galliano: Horizons» δεν θα προχωρήσει. Τι είχε συμβεί όμως μέσα σε μόλις έναν μήνα από την ανακοίνωση της έκθεσης μέχρι την ακύρωσή της;

Τα πράγματα, όπως αποδεικνύεται τις τελευταίες μέρες, δεν είναι και τόσο απλά. Τα εκατομμύρια είναι πολλά και οι λόγοι πίσω από αυτή την απόφαση ακόμη περισσότεροι.

Τι μπορεί να έκανε ο «μάγος» της υψηλής ραπτικής; Ο Τζον Γκαλιάνο, που εξακολουθεί να θεωρείται από πολλούς στον χώρο της μόδας ένας από τους σημαντικότερους σχεδιαστές της γενιάς του, πληρώνει τελικά ξανά για όσα συνέβησαν πριν από 15 χρόνια; Οι μέρες περνούν και οι λόγοι που το Met έκανε πίσω και ο σχεδιαστής βρέθηκε εκτός της έκθεσης της χρονιάς βγαίνουν ένας - ένας στην επιφάνεια. Και μαζί τους γεγονότα που μέχρι πριν λίγες ημέρες ούτε καν γνωρίζαμε.

Γιατί το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο Τζον Γκαλιάνο, ένας άνθρωπος που καταδικάστηκε για αντισημιτική και ρατσιστική συμπεριφορά αλλά πέρασε τα επόμενα 15 χρόνια προσπαθώντας να επανορθώσει, έπρεπε πράγματι να γίνει το πρόσωπο μιας μεγάλης έκθεσης του Costume Institute. Το πραγματικό ενδιαφέρον βρίσκεται σε αυτό που συνέβη μετά. Ποιοι ήταν εκείνοι που πίεσαν το Met να αλλάξει στάση; Και τι ήταν αυτό που έκανε τελικά το μουσείο να θεωρήσει ότι η έκθεση δεν άξιζε το ρίσκο;

Οι λόγοι για τους οποίους το Met έκανε πίσω στον Τζον Γκαλιάνο

Πρώτα απ’ όλα, τα λεφτά

Για να καταλάβουμε τι ακριβώς έγινε, πρέπει να ξεκινήσουμε από κάτι που έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία απ’ όση φαίνεται με την πρώτη ματιά - και τα χρήματα εδώ είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας.
Πίσω από το Met Gala, το κόκκινο χαλί, τα περίφημα σκαλιά, τα φορέματα που γίνονται κάθε χρόνο πρωτοσέλιδα και όλη αυτή τη φρενίτιδα της πρώτης Δευτέρας του Μαΐου, βρίσκεται το Costume Institute. Για όσους δεν το γνωρίζουν ,το Costume Institute είναι το κομμάτι του Met που ασχολείται αποκλειστικά με τη μόδα. Εκεί βρίσκεται η τεράστια συλλογή ρούχων και αξεσουάρ του μουσείου, εκεί οργανώνονται οι μεγάλες εκθέσεις μόδας, και εκεί ανήκει και το Met Gala.

Με λίγα λόγια, πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς της μόδας παγκοσμίως. Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια που έχει τεράστια σημασία στην υπόθεση του Τζον Γκαλιάνο - το Costume Institute είναι το μοναδικό τμήμα του Met που πρέπει να εξασφαλίζει μόνο του τα χρήματα για τη λειτουργία του. Και τα περισσότερα από αυτά τα χρήματα προέρχονται από το Met Gala και από τους μεγάλους δωρητές του.

Το φετινό Gala, μάλιστα, συγκέντρωσε το ποσό-ρεκόρ των 42 εκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε μία μόνο βραδιά.Οπότε, όταν μιλάμε για μια έκθεση που μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις σε ανθρώπους που στηρίζουν οικονομικά το μουσείο, δε μιλάμε απλώς για κάποιους καλεσμένους που αποφάσισαν να μην πατήσουν το πόδι τους στο κόκκινο χαλί. Μιλάμε για ανθρώπους που μπορούν να επηρεάσουν το μέλλον ενός από τα σημαντικότερα και πιο ακριβά πολιτιστικά γεγονότα της Νέας Υόρκης.

Τι δεν άρεσε στους δωρητές;

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Yoshiyuki Matsumura (@yoshiyuki_matsumura)

Για κάποιους από τους ανθρώπους που στηρίζουν οικονομικά το Met, το πρόβλημα δεν ήταν απλώς ότι ο Τζον Γκαλιάνο είχε κάνει λάθη στο παρελθόν. Ήταν ότι το μουσείο αποφάσισε να του αφιερώσει μία από τις πιο προβεβλημένες εκθέσεις του, σε μια στιγμή που το θέμα του αντισημιτισμού βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο. Όσο περισσότερο γινόταν γνωστό το σχέδιο, τόσο περισσότεροι άρχισαν να αναρωτιούνται αν το Met είχε υπολογίσει σωστά το κόστος μιας τέτοιας απόφασης.

Ένας από αυτούς ήταν ο Άρνε Γκλίμτσερ, ιδρυτής της Pace Gallery και σημαντικός δωρητής του μουσείου. Ο Γκλίμτσερ έστειλε μήνυμα στον διευθυντή του Met, Μαξ Χόλιν, και στον επιμελητή του μουσείου, Ντέιβιντ Μπρέσλιν προειδοποιώντας τους ότι δεν πίστευε πως είχαν υπολογίσει «το κόστος» της απόφασης και τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει. Και δεν έμεινε εκεί - εμμέσως άφησε να εννοηθεί ότι ο ίδιος και η σύζυγός του θα μπορούσαν να αλλάξουν τα σχέδιά τους σχετικά με έργα από την προσωπική τους συλλογή που σκόπευαν να αφήσουν στο Met.

Με άλλα λόγια και εδώ, η συζήτηση άρχισε να γίνεται πολύ πιο πρακτική. Δεν ήταν πλέον μόνο το αν η έκθεση του Γκαλιάνο ήταν καλλιτεχνικά σωστή ή ηθικά αποδεκτή. Ήταν και το αν άξιζε στο Met να ρισκάρει τις σχέσεις του με ανθρώπους που το στηρίζουν οικονομικά, για μια έκθεση που είχε ήδη αρχίσει να προκαλεί αντιδράσεις.

Αλλά τι είχε κάνει ο Γκαλιάνο; - Η μόδα τον ξαναδέχτηκε. Γιατί τώρα τον διώχνει ξανά;

Το 2011 ο Τζον Γκαλιάνο βρέθηκε εκτός Dior και ουσιαστικά εκτός μόδας, μετά το περιστατικό σε μπαρ όπου και έκανε αντισημιτικές και ρατσιστικές προσβολές εναντίον ενός ζευγαριού. Λίγο αργότερα κυκλοφόρησε και βίντεο στο οποίο εμφανιζόταν να κάνει ακόμη πιο ακραίες αντισημιτικές δηλώσεις, μεταξύ άλλων λέγοντας ότι «αγαπά τον Χίτλερ». Ακολούθησε η απόλυσή του από τον Dior, η δικαστική καταδίκη του στη Γαλλία, και μια περίοδος αποχής από τη μόδα, κατά την οποία μπήκε σε θεραπεία για τον εθισμό του. Μόνο που η ιστορία δεν τελείωσε εκεί.

Λίγα χρόνια αργότερα, η ίδια βιομηχανία που τον είχε απομακρύνει του έδωσε ξανά θέση στο προσκήνιο. Το 2014 ανέλαβε τη δημιουργική διεύθυνση του Maison Margiela και για την επόμενη δεκαετία συνέχισε να θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς και επιδραστικούς σχεδιαστές της γενιάς του.

Ο Γκαλιάνο, δηλαδή, δεν έμεινε ένας σχεδιαστής που η μόδα αποφάσισε να διαγράψει. Επέστρεψε, δούλεψε ξανά στους μεγαλύτερους οίκους και έχτισε σταδιακά μια εικόνα επαγγελματικής αποκατάστασης. Γι’ αυτό και η απόφαση του Met ανοίγει ένα πολύ πιο δύσκολο ερώτημα: αν η μόδα του έδωσε δεύτερη ευκαιρία, γιατί τώρα αποφασίζει να την πάρει πίσω;

Η συγγνώμη ειπώθηκε. Το ερώτημα ήταν αν θα κρατούσε στον χρόνο

Και ο Γκαλιάνο δεν προσπάθησε να κρυφτεί πίσω από τη σιωπή. Το 2013, στην πρώτη του τηλεοπτική συνέντευξη μετά το σκάνδαλο, κάθισε απέναντι στον Τσάρλι Ρόουζ και μίλησε για την κατάρρευσή του, τον εθισμό του και όσα είχε προκαλέσει. «Αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη», είπε, ενώ όταν ρωτήθηκε για το πώς σκοπεύει να προχωρήσει, απάντησε: «Προσπαθώ να επανορθώσω. Έχω πληγώσει πολλούς ανθρώπους».

Ακολούθησαν χρόνια προσπάθειας να ξαναχτίσει τη ζωή και την καριέρα του, με την απολογία και την επανόρθωση να γίνονται κεντρικό κομμάτι της επιστροφής του. Κι εδώ βρίσκεται το δύσκολο ερώτημα: πόσο μακριά μπορεί να φτάσει μια δεύτερη ευκαιρία όταν το παρελθόν επιμένει να επιστρέφει;

Μια νέα καταγγελία όμως ήρθε να αλλάξει τα δεδομένα

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Dario Ficco (@dario_vogue)

Μόνο που λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση της έκθεσης, εμφανίστηκε στο Instagram μια νέα καταγγελία που έκανε τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα για το Met. Η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων Λόρεν Λόντον έγραψε την 1η Αυγούστου ότι το 2019, σε ένα πολυτελές κέντρο ευεξίας στο Μεράνο της Ιταλίας, είχε δει τον Γκαλιάνο να αντιδρά επιθετικά όταν μια φίλη της μιλούσε εβραϊκά στο τηλέφωνο.

Σύμφωνα με την περιγραφή της, εκείνος άρχισε να επαναλαμβάνει «Merry Christmas» και, όταν η γυναίκα τον ρώτησε αν είχε πρόβλημα με τα εβραϊκά, φέρεται να απάντησε πως είχε. Η γυναίκα, που αργότερα ταυτοποιήθηκε ως Σαμπίν Κίμπερ Γκόλντμπεργκ, επιβεβαίωσε το περιστατικό στους New York Times, λέγοντας ότι βρισκόταν σε βιντεοκλήση με την κόρη της και ότι είχε μείνει σε κατάσταση σοκ. Ο εκπρόσωπος του Γκαλιάνο, πάντως, αρνήθηκε ότι το περιστατικό συνέβη.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Lauren London (@laurendlondon)

Η ιστορία άρχισε να παίρνει διαστάσεις ακριβώς τη στιγμή που το Met προσπαθούσε να πείσει ότι ο Γκαλιάνο είχε αφήσει πίσω του το παρελθόν του. Μια καταγγελία για ένα περιστατικό του 2019, δηλαδή οκτώ χρόνια μετά το σκάνδαλο που είχε διαλύσει την καριέρα του, έφερνε ξανά την ίδια συζήτηση στο προσκήνιο: πόσο μακριά είχε πραγματικά προχωρήσει η αλλαγή του;

Μήπως το Met έπρεπε να δείξει ότι στέκεται στο πλευρό της εβραϊκής κοινότητας;

Ο Τζόναθαν Γκρίνμπλατ της Anti-Defamation League είχε αρχικά αναγνωρίσει την προσπάθεια του Γκαλιάνο να αναλάβει την ευθύνη για όσα είχε κάνει. Μετά την ανακοίνωση της έκθεσης, μάλιστα, είχε δηλώσει ότι η ADL είχε από καιρό αποδεχθεί τη συγγνώμη του και θεωρούσε ότι είχε πραγματικά δουλέψει πάνω στα ζητήματα που είχαν οδηγήσει στο αντισημιτικό του ξέσπασμα. Όσο όμως μεγάλωνε η αντίδραση, η θέση του απέναντι στην επιλογή του Met έγινε σαφέστερη. Ο Γκρίνμπλατ ζήτησε από το μουσείο να ακυρώσει την έκθεση, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «τη λάθος κίνηση, στη λάθος στιγμή».

Και η στιγμή έπαιζε πράγματι μεγάλο ρόλο. Το Met Gala είχε προγραμματιστεί για τις 3 Μαΐου 2027, το ίδιο βράδυ που ξεκινά το Yom HaShoah, την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος. Για κάποιους, λοιπόν, το ζήτημα δεν ήταν αν ο Γκαλιάνο δικαιούται μια δεύτερη ευκαιρία. Ήταν αν το Met έπρεπε να είναι αυτό που θα του την έδινε, με μια τόσο μεγάλη γιορτή, σε μια τόσο φορτισμένη ημερομηνία.

Και μετά μπήκε στη μέση και η Νέα Υόρκη

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Speaker Julie Menin (@speakermenin)

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, η πίεση ερχόταν κυρίως από ανθρώπους του χώρου της μόδας, δωρητές και εκπροσώπους της εβραϊκής κοινότητας. Στη συνέχεια όμως μπήκε στην ιστορία και η ίδια η Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με τη New York Timew, Η Τζούλι Μένιν, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης και κόρη επιζώντα του Ολοκαυτώματος, είχε ενημερωθεί από το Met ήδη από τον Ιούλιο για την έκθεση και άρχισε να ζητά την ακύρωσή της. Η Μένιν φυσικά δεν έμεινε μόνη της σε αυτό. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν αργότερα, προσπάθησε να συντονίσει τις αντιδράσεις μαζί με ανθρώπους του μουσείου, την Άννα Γουίντουρ και δωρητές όπως η Τζούλι Μάκλοου και η Άλις Τις. Παράλληλα όμως, υπήρξαν και άλλες φωνές από τη Νέα Υόρκη και το Χόλιγουντ που τάχθηκαν εναντίον της έκθεσης και κάποιοι φέρεται να απείλησαν ακόμη και με περιορισμό της οικονομικής τους στήριξης.

Υπήρχε όμως και κάτι ακόμη που έκανε τη θέση του Met πιο δύσκολη. Το μουσείο βρίσκεται σε δημόσια γη και λαμβάνει εκατομμύρια δολάρια σε δημόσια χρηματοδότηση. Η Μένιν είχε επισημάνει ότι το Δημοτικό Συμβούλιο δίνει περισσότερα από 3 εκατομμύρια δολάρια σε επιχορηγήσεις στο Met για εκπαιδευτικά προγράμματα. Έτσι, η υπόθεση του Γκαλιάνο είχε πλέον ξεφύγει από τα όρια μιας έκθεσης μόδας. Είχε γίνει θέμα χρημάτων, δημόσιας εικόνας και πολιτικής πίεσης.

Και η Άννα Γουίντουρ τι έκανε;

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Met Gala (@metgalaofcial)

Η Άννα Γουίντουρ ήταν από τους ανθρώπους που πίστεψαν από την αρχή στην επιστροφή του Γκαλιάνο. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι είχε παίξει βασικό ρόλο στην επιστροφή του στη μόδα μετά το σκάνδαλο του 2011 και είχε σταθεί στο πλευρό του όταν όλα έδειχναν πως η καριέρα του είχε τελειώσει. Αυτή τη φορά, όμως, το στοίχημα ήταν πολύ μεγαλύτερο. Ήταν μια ολόκληρη έκθεση στο Met, με τον ίδιο στο επίκεντρο. Όταν άρχισαν οι αντιδράσεις, η Γουίντουρ δεν έκανε πίσω.

Στις αρχές Αυγούστου μάλιστα μίλησε για περίπου μισή ώρα μέσω βιντεοκλήσης με την Τζούλι Μένιν, προσπαθώντας να την πείσει ότι η επιλογή του Γκαλιάνο ήταν σωστή. Σύμφωνα με την εκπρόσωπό της, συζήτησε μαζί της ακόμη και τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να κατευναστούν οι αντιδράσεις, από την αλλαγή της ημερομηνίας του Met Gala μέχρι την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο θα παρουσιαζόταν η έκθεση ή το άνοιγμά της νωρίτερα για εβραίους ηγέτες.

Η Μένιν, ωστόσο, έφυγε από τη συζήτηση με την αίσθηση ότι η Γουίντουρ δεν είχε αντιληφθεί πόσο σοβαρό είχε γίνει το πρόβλημα. Μόνο που όσο περνούσαν οι μέρες, η πίεση μεγάλωνε. Δωρητές, μέλη του διοικητικού συμβουλίου, πολιτικοί και εκπρόσωποι της εβραϊκής κοινότητας συνέχιζαν να εκφράζουν τις αντιρρήσεις τους και η υπόθεση άρχισε να γίνεται πολύ μεγαλύτερη από μια διαφωνία για έναν σχεδιαστή.

Η Γουίντουρ, που είχε βάλει το κύρος της πίσω από την επιλογή του Γκαλιάνο, βρέθηκε τελικά να στηρίζει και εκείνη την ακύρωση, χαρακτηρίζοντας την απόφασή του να αποχωρήσει «πολύ γενναία» και τη συγκεκριμένη εξέλιξη σωστή. Και κάπου εδώ βρίσκεται ίσως η πιο άβολη ερώτηση όλης της ιστορίας. Αν ακόμη και η «σιδηρά κυρία της μόδας» Άννα Γουίντουρ, που τόσα χρόνια στάθηκε τόσο δυνατά στο πλευρό του Γκαλιάνο, δεν μπορούσε τελικά να κρατήσει την έκθεση όρθια, πόσο μεγάλη είχε γίνει η πίεση μέσα στο Met;

Τελικά, τι έγινε πίσω από τις κλειστές πόρτες του Met;

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη John Galliano (@jgalliano)

Μέχρι το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου, η κατάσταση στο Met είχε γίνει κανονική κρίση. Και αυτό είχε ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή η έκθεση του Γκαλιάνο δεν ήταν μια ιδέα που μόλις είχε πέσει στο τραπέζι. Ο Άντριου Μπόλτον την είχε σκεφτεί ήδη από το 2010 και τα σχέδια για μια μεγάλη έκθεση είχαν αρχίσει να παίρνουν σοβαρή μορφή από το 2024. Το Met είχε, δηλαδή, ήδη επενδύσει χρόνο, δουλειά και πόρους σε ένα σχέδιο που ξαφνικά βρισκόταν στον αέρα.

Την ίδια ώρα, όμως, οι αντιδράσεις είχαν φτάσει μέχρι το εσωτερικό του μουσείου. Δωρητές ζητούσαν εξηγήσεις και, σύμφωνα με τους New York Times, το πλήρες διοικητικό συμβούλιο δεν είχε καν κληθεί να συζητήσει την επιλογή του Γκαλιάνο πριν αυτή ανακοινωθεί. Η Άλις Τις, μάλιστα, είχε χαρακτηρίσει την απόφαση «παράφρων».

Στις 28 Αυγούστου, η ίδια έστειλε στον Μαξ Χόλιν μήνυμα στο οποίο χαρακτήριζε την έκθεση «ως απόπειρα συγκάλυψης» και εξέφραζε σοβαρές ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο είχε ληφθεί η απόφαση. Όταν δεν πήρε απάντηση, προώθησε το μήνυμα σε μέλη του διοικητικού συμβουλίου. Τη Δευτέρα 31 Αυγούστου είχε προγραμματιστεί συνεδρίαση της εκτελεστικής επιτροπής και αργότερα τηλεδιάσκεψη ολόκληρου του διοικητικού συμβουλίου. Μόνο που πριν προλάβουν να συζητήσουν όλοι μαζί, ο Μαξ Χόλιν, ο Άντριου Μπόλτον και η Άννα Γουίντουρ είχαν ήδη συμφωνήσει με τον Γκαλιάνο τον τρόπο με τον οποίο θα τελείωνε η ιστορία. Ο σχεδιαστής θα ανακοίνωνε ο ίδιος ότι αποσύρεται από την έκθεση.

Η εξέλιξη παρουσιάστηκε έτσι ως κοινή απόφαση, με τον Γκαλιάνο να εξηγεί ότι δεν ήθελε η συζήτηση γύρω από το πρόσωπό του να φέρει το Met σε δύσκολη θέση ή να επισκιάσει το έργο του Costume Institute. Όμως τα όσα ακολούθησαν στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου δείχνουν πόσο μεγάλη ήταν τελικά η ένταση. Μέλη του συμβουλίου ζήτησαν να μάθουν γιατί δεν είχαν ερωτηθεί εξαρχής, ενώ η Γουίντουρ, που είχε στηρίξει όσο κανένας την έκθεση και την επιλογή του σχεδιαστή, παρέμεινε σιωπηλή.

Αν αυτό δεν είναι ένδειξη ότι η υπόθεση είχε ξεφύγει από τον έλεγχο, τότε τι είναι;